Αρχική σελίδα Γιώργος Παπανδρέου 26/1/11 Ομιλία στη συνεδρίαση της Κ. Ο. του Κινήματος


26 Ιανουαρίου 2011 Ομιλία στη συνεδρίαση της Κ. Ο. του Κινήματος

 

Αίθουσα Γερουσίας, Βουλή,

"Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, πήραμε σήμερα την πρωτοβουλία σύγκλησης της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, προκειμένου να μας δοθεί η δυνατότητα ενός μεταξύ μας διαλόγου. Στους 15 μήνες που έχουμε αναλάβει την ευθύνη της διακυβέρνησης της χώρας, η αλήθεια είναι ότι δεν είχαμε πάντα την ευκαιρία να συγκαλέσουμε την Κοινοβουλευτική μας Ομάδα, στο βαθμό που θα θέλαμε. Και αυτό, σίγουρα μας κόστισε γιατί, για εμάς, η διαβούλευση αποτελεί φιλοσοφία άσκησης δημοκρατικής πολιτικής.

Αλλά αυτές ήταν οι συνθήκες, μέσα στις οποίες η ιστορία και η βούληση του Ελληνικού λαού, μας επεφύλαξαν να κυβερνήσουμε. Συνθήκες έκτακτες, χωρίς προηγούμενο στην πρόσφατη ιστορία της χώρας.

Και είμαι βέβαιος, ότι δεν υπάρχει κανείς σε αυτή την αίθουσα, που δεν το συναισθάνεται αυτό. Και φάνηκε. Απόδειξη ήταν και είναι η δική σας προσήλωση στη δουλειά που έχει γίνει, μέσα σε αυτό το διάστημα, στη Βουλή. Ένα έργο αδιανόητο σε όγκο και ένταση που, πολλές φορές, χρειάστηκε και εξαντλητικό διάλογο για να ολοκληρωθεί.

Ένα έργο ιστορικής σημασίας για τη χώρα, με αλλαγές που, καθώς ριζώνουν, θα μεταμορφώσουν την Ελλάδα σε αυτό που πραγματικά της αξίζει. Και θα επανέλθω αμέσως μετά σε αυτό, γιατί ο τρόπος με τον οποίο λειτούργησε η Κοινοβουλευτική μας Ομάδα ήταν καθοριστικής σημασίας σε όσα πετύχαμε τους μήνες που πέρασαν.

Θέλω όμως σήμερα, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, να ξεκινήσω κάνοντας μια μικρή αναδρομή, όταν στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης το 2009, λίγο πριν τις εκλογές, τόνισα την επείγουσα ανάγκη αποφάσεων για τη χώρα. Τότε, το «αλλάζουμε ή βουλιάζουμε» ήταν μια αυθόρμητη, αλλά τελικά καθόλου υπερβολική φράση.

Όταν καταρτίζαμε το προεκλογικό μας πρόγραμμα, ένα πρόγραμμα μεγάλων ρήξεων με το παρελθόν, πρόγραμμα για το οποίο μας ψήφισαν οι πολίτες τον Οκτώβριο του 2009, ξέραμε τις ρίζες, τα αίτια και τις παθογένειες που έπρεπε να χτυπήσουμε, για να αλλάξει η Ελλάδα. Απ' την άλλη, ποτέ μου, ποτέ μας, δεν είχαμε φανταστεί το μέγεθος των προβλημάτων, που θα άφηνε πίσω της η Νέα Δημοκρατία - αυτά που θα αντικρίζαμε μετά τις εκλογές. Και ποιος θα μπορούσε άλλωστε να τα φανταστεί αυτά; Όταν και οι ίδιοι απέκρυψαν τόσα. Ούτε μπορούσαμε να φανταστούμε, βέβαια, την σφοδρή αντίδραση των φοβισμένων αγορών, αλλά και των κάθε λογής κερδοσκόπων, που βρήκαν την Ελλάδα ευάλωτη.

Σας καλώ, λοιπόν, να θυμηθείτε τις στιγμές που ζήσαμε, όταν αναλάβαμε τη διακυβέρνηση της χώρας. Να θυμηθείτε πού βρέθηκε η Ελλάδα. Στα πρόθυρα της χρεοκοπίας και με μια αξιοπιστία καταρρακωμένη. Μας κοίταζαν με τεράστια δυσπιστία και καχυποψία. Η Ελλάδα ήταν αφημένη, απομονωμένη και σχεδόν με κανένα σύμμαχο.

Με την καταστροφή μας προδιαγεγραμμένη από πολλούς, άλλοτε λόγω σκοπιμότητας, άλλοτε όμως λόγω της εικόνας που είχαμε δημιουργήσει για την πατρίδα μας. Δεν ζήσαμε, όμως, τη χρεοκοπία και έτσι έμειναν, ευτυχώς, μόνον εκείνες οι εικόνες μιας απειλής για την Ελλάδα και το λαό της.

Και αφού αυτές οι εικόνες έρθουν πάλι στο μυαλό μας, και δεν πρέπει ποτέ να ξεχάσουμε τι περάσαμε, γιατί αυτό αποτελεί ένα μόνιμο μάθημα για το μέλλον, σας καλώ να σκεφτείτε πού βρισκόμαστε σήμερα και πώς, μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα και, βεβαίως, με τις θυσίες, τον κόπο και τον πόνο του Ελληνικού λαού, καταφέραμε να αναστρέψουμε πλήρως αυτή την εικόνα της χώρας.

Σήμερα, καθόμαστε εδώ και μπορούμε να μιλάμε για το αύριο, μπορούμε να μιλάμε για το μέλλον μας, για το αν μία πολιτική ή κάποια άλλη είναι πιο αποτελεσματική. Για το πόσα χρήματα θα έπρεπε να διαθέσουμε σε μια πολιτική, ή εάν θα ρίξουμε το βάρος μας αλλού - μπορούμε δηλαδή να κάνουμε επιλογές. Και παρά την κρίση, σήμερα, ο κοινοβουλευτικός διάλογος είναι αναβαθμισμένος.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, αυτές οι συζητήσεις, αυτή η ομαλότερη και αναβαθμισμένη διεξαγωγή της πολιτικής συζήτησης στη χώρα, είτε ανάμεσά μας, είτε βεβαίως ανάμεσα στα κόμματα, πέρυσι, τέτοια εποχή, όχι απλώς δεν ήταν αυτονόητη, όχι απλώς ήταν εκτός της λογικής της προηγούμενης κυβέρνησης, αλλά μπροστά στις ασφυκτικές και καταιγιστικές εξελίξεις, ήταν και δυσχερής, γιατί η προτεραιότητα, η μία και μόνη προτεραιότητα που είχαμε, ήταν να σώσουμε την πατρίδα μας. Αυτή ήταν η κόκκινη γραμμή, με όποιο κόστος, με όποιο πόνο, με όσο δύσκολες αποφάσεις και αν χρειάστηκε να πάρουμε.

Και χειριστήκαμε τις πιο απρόβλεπτες και αντίξοες εξελίξεις, με τον πιο ανοιχτό, ειλικρινή και δημοκρατικό τρόπο. Και τα καταφέραμε, καταφέραμε μέχρι σήμερα και διαψεύσαμε όποιον παρίστανε την Κασσάνδρα.

Το σημαντικότερο όλων είναι η ουσία. Μείναμε ζωντανοί, τώρα είμαστε μέσα στο συνολικό ευρωπαϊκό παιχνίδι και, αν δεν είχαμε αποφύγει το μοιραίο την περσινή χρονιά, σήμερα, η ευρωπαϊκή συζήτηση δεν θα μας αφορούσε. Θα ήμασταν ήδη εκτός, κατεστραμμένοι.

Και καταφέραμε και κάτι ακόμα, μην το ξεχνάμε, ούτε να το υποβαθμίζουμε. Από μοναδικό πρόβλημα που ήμασταν, είμαστε πλέον μέρος της συνολικής λύσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Και αυτό, όχι γιατί μας χαρίστηκε τίποτα, αλλά γιατί το δικαιούμαστε. Το δικαιούμαστε, το δικαιούται ο Ελληνικός λαός με τις θυσίες του, θυσίες που πιάνουν τόπο, θυσίες που κράτησαν την Ελλάδα ζωντανή, θυσίες που κράτησαν την Ελλάδα μέσα στις ευρωπαϊκές εξελίξεις.

Πείσαμε ότι δεν είμαστε χαμένη υπόθεση. Πείσαμε ότι θέλουμε να βάλουμε πράγματι τάξη στα του οίκου μας. Πείσαμε ότι, όταν πρόκειται για την πατρίδα μας, είμαστε έτοιμοι για όλα. Εμείς, αυτό το γνωρίζουμε, το γνωρίζαμε, αλλά πείσαμε και τους εταίρους μας ότι μπορούμε. Ποιο είναι το αποτέλεσμα, πού βρισκόμαστε σήμερα; Πριν από ένα χρόνο, όλοι είχαν σηκώσει τα χέρια ψηλά μπροστά στο ανεξέλεγκτο δημόσιο χρέος. Σήμερα, ένα χρόνο μετά, έχουμε πλέον αποκτήσει τη δυνατότητα διαχείρισης του χρέους. Ξέρουμε πόσο θα αυξηθεί, ξέρουμε πότε θα αποκλιμακωθεί, ξέρουμε πώς θα γίνει η αποκλιμάκωση. Ελέγχουμε πια την κατάσταση και αρχίζει και η Ευρωπαϊκή Ένωση να αντιμετωπίζει πιο αποφασιστικά και πιο έξυπνα αυτό το συνολικό πρόβλημα.

Τίποτα από αυτά δεν ήταν σίγουρο πριν από ένα χρόνο. Το μόνο που ήταν σίγουρο, ήταν η ιστορική φράση του Ανδρέα Παπανδρέου, που έλεγε ότι «είτε εμείς θα εξαφανίσουμε το δημόσιο χρέος, είτε το χρέος θα εξαφανίσει τη χώρα». Τα μέτρα, σκληρά και άμεσα, ήταν η μία πλευρά του νομίσματος. Η άλλη ήταν ότι, έπρεπε να στήσουμε από το μηδέν ένα μηχανισμό, που θα μας εξασφάλιζε ένα ασύλληπτο ποσό, πρωτοφανές στα χρονικά, για να σταθούμε στα πόδια μας.

Χρειαζόμασταν δισεκατομμύρια, όταν δεν μας δάνειζαν ούτε ευρώ, ή μας δάνειζαν με τόκο απαγορευτικό, τοκογλυφικό. Τα επαναλαμβάνω αυτά, γιατί δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε πως, αν δεν είχαν γίνει όλα αυτά, σήμερα, τίποτα δεν θα ήταν το ίδιο, ή θα είχαμε όλοι μαζί βουλιάξει.

Και αυτό, με κάνει πολλές φορές να αναρωτιέμαι, γιατί. Γιατί έπρεπε η Ελλάδα να φτάσει μέχρι εκεί, για να διαπιστώσουμε ότι διαθέτουμε ως λαός και ως πολιτικό σύστημα τέτοια αποθέματα σθένους, αφοσίωσης και δυνατοτήτων, ώστε όλα να είναι στο χέρι μας; Γιατί πρέπει η Ελλάδα να δείχνει τη δύναμη και την αποφασιστικότητά της, μόνο μπροστά σε κρίσεις, πολέμους ή απειλές;

Τα πράγματα θα ήταν πολύ πιο εύκολα, αν είχαμε δείξει τότε την ίδια αφοσίωση, την ίδια προσήλωση σε στόχους, μικρούς και μεγάλους. Αν το είχαμε κάνει αυτό τότε, σήμερα, θα μπορούσαμε να ζούμε σε μια διαφορετική, σε μια καλύτερη χώρα, για όλους τους πολίτες. Αλλά αν μέσα στις μεγάλες δυσκολίες που περάσαμε, μπορούμε να βγάλουμε κάποια θετικά συμπεράσματα, ιδιαίτερα από το χρόνο που πέρασε, θα έλεγα ότι το πιο σημαντικό είναι αυτό: ότι μπορούμε. Και όταν βάζουμε στόχους, τους πιάνουμε.

Αν δουλέψουμε όλοι μαζί, χωρίς διχασμούς, χωρίς εγωισμούς, σκεπτόμενοι, όχι μόνο τον εαυτό μας, την παρεούλα, την συντεχνία, την κλίκα, αλλά το σύνολο, το δημόσιο συμφέρον, τον διπλανό μας, τότε τα καταφέρνουμε.

Αυτό βέβαια απαιτεί - και νομίζω ότι είναι επίσης ένα βασικό συμπέρασμα - ένα κράτος, που επιτέλους υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον. Ένα κράτος ευνομούμενο, δίκαιο, δημοκρατικό, συμμετοχικό, που δημιουργεί την αίσθηση στον πολίτη του, ότι η Ελλάδα ανήκει σε όλους. Ένα κράτος, όπου ο πολίτης δεν αισθάνεται ξένος στον τόπο του. Είναι αυτό το κράτος που δημιουργούμε.

Πιστεύω πιο πολύ από ποτέ ότι, τώρα είναι η ώρα, για να χτίσουμε αυτή την Ελλάδα, αυτήν που θέλουμε και αναζητούν όλοι οι Έλληνες και Ελληνίδες. Όλοι μαζί και πάλι.

Και αν πέρυσι αναγκαστήκαμε, για να αντιμετωπίσουμε το υπερεπείγον δημοσιονομικό μας πρόβλημα, να πάρουμε και σκληρές αποφάσεις που, υπό φυσιολογικές συνθήκες, δεν θα παίρναμε, ιδιαίτερα ένα Κίνημα σαν το δικό μας, είναι πλέον στο χέρι μας να μην χρειαστεί ποτέ ξανά να καταφύγουμε εκεί. Να ρίξουμε πια όλο το βάρος μας σε μεγάλες αλλαγές και ανατροπές, και αυτές δύσκολες βέβαια, αλλά δημιουργικά ελπιδοφόρες, που είναι αναγκαίες συνθήκες, για να αλλάξει προς το καλύτερο η πατρίδα μας.

Φίλες και φίλοι, όλο αυτό το προηγούμενο διάστημα, πολλοί μας κατηγόρησαν ότι βγήκαμε από το δρόμο μας, ότι πολλά από όσα κάναμε δεν ήταν σοσιαλιστικά, δεν ήταν προοδευτικά, ότι αποκλίναμε από το πρόγραμμά μας.

Κατ' αρχάς, το ξέρετε και εσείς, αλλά θέλω και πάλι με τη σημερινή ευκαιρία να το τονίσω, ότι η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτικών που εφαρμόζουμε ήταν στο πρόγραμμά μας. Και αν κάποιοι συχνά αρέσκονται να ανακαλύπτουν ασυνέπειες ή απόκλιση από τις αρχές μας, να τους υπενθυμίσω ότι, ποτέ δεν υποσχεθήκαμε στον Έλληνα πολίτη, στον ψηφοφόρο μας, ότι θα τα αφήσουμε όλα ίδια, ότι θα μείνουν όλα ίδια. Το αντίθετο. Είπαμε ότι θα τα αλλάξουμε όλα, προς το δικό του συμφέρον, βεβαίως, για να δημιουργήσουμε μια κοινωνία δίκαιη, μια οικονομία που απελευθερώνει δυνάμεις, που παράγει νέο πλούτο και τον μοιράζει δίκαια σε όλους.

Και φέρνω ορισμένα παραδείγματα. Το φορολογικό νομοσχέδιο που περάσαμε πέρυσι, μειώνει ή όχι συντελεστές στα μεσαία και χαμηλά εισοδήματα; Αυξάνει ή όχι τους συντελεστές στα υψηλά εισοδήματα; Μειώνει ή όχι τους συντελεστές σε εκείνα τα κέρδη των επιχειρήσεων, που επανεπενδύονται; Αυτά δηλαδή, που δημιουργούν νέες οικονομικές δραστηριότητες, νέες θέσεις εργασίας και είναι μια νέα πηγή παραγωγικών δραστηριοτήτων.

Η ανισότητα, φίλες και φίλοι, επιμένουν πια και προοδευτικοί οικονομολόγοι, και νομπελίστες, ήταν και η βασική πηγή της οικονομικής κρίσης, δημιουργώντας σε μεσαία και φτωχότερα στρώματα πίεση για δανεισμό, ή στερώντας έσοδα από το κράτος πρόνοιας, λόγω φορολογικών παραθύρων ή παραδείσων για το κεφάλαιο. Και πολιτικά, όμως, η ανισότητα σήμαινε τη συγκέντρωση πλούτου και εξουσίας σε χέρια λίγων, μη εκλεγμένων, που μπορούσαν όμως να αιχμαλωτίσουν το δημοκρατικό πολιτικό σύστημα. Ή να αποτρέψουν τον έλεγχο π.χ. σε τραπεζικές δραστηριότητες, όπως ήταν τα τοξικά ομόλογα, ή να διαφθείρουν ουσιαστικά τους δημοκρατικούς θεσμούς. Και το ζήσαμε και εδώ, στην Ελλάδα.

Θα περάσω στο ασφαλιστικό νομοσχέδιο, για το οποίο έγινε πολύς λόγος. Εξασφαλίζει ή όχι το δικαίωμα στη σύνταξη των σημερινών νέων, την ώρα που οι προβλέψεις, με το παλιό καθεστώς, έλεγαν ότι τα Ταμεία κατέρρεαν και ότι οι σημερινοί νέοι δεν θα μπορούσαν να βγουν ποτέ στη σύνταξη, ή ότι η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη θα ήταν είδος πολυτελείας στη χώρα;

Επίσης, το άνοιγμα των επαγγελμάτων, που ψηφίζεται τις προσεχείς εβδομάδες, ήταν σαφέστατη, ρητή προεκλογική μας δέσμευση, που θα οδηγήσει σε μείωση των τιμών, σε πραγματικό ανταγωνισμό και θα επιτρέψει σε χιλιάδες νέους να κάνουν το επάγγελμα που θέλουν και επέλεξαν. Θα δώσει πνοή στη νέα γενιά.

Και φέρνω αυτά τα παραδείγματα, γιατί είναι ενδεικτικά μιας παρανόησης, που πολύ συνειδητά καλλιέργησαν κάποιοι πέρυσι και εξακολουθούν βεβαίως να το κάνουν. Όπως και θα απαντήσω σε όλους αυτούς, τους «a la carte» υπερασπιστές της Αριστεράς, της προόδου και της κοινωνικής προστασίας, ότι και εμείς, ή αν θέλετε εμείς, αυτή τη στιγμή, έχουμε ακριβώς αυτούς τους στόχους.

Γιατί μιλάμε για ευνομία, κανόνες, αρχές; Ποιον προστατεύει μια πολιτική, που έχει στο επίκεντρό της την τήρηση των κανόνων και την ισότιμη μεταχείριση όλων των πολιτών; Προστατεύει τον ισχυρό; Όχι.

Η δική μας πολιτική εγγυάται και προστατεύει τον αδύναμο. Δημιουργεί ίσες ευκαιρίες για όλους τους Έλληνες. Για να βάλει τέλος στην αναξιοκρατία και στο δίκιο του ισχυρού. Για να πάει σε αναδιανομή των εισοδημάτων στη χώρα, σε όφελος των πολλών. Και κυρίως, όσων μέχρι σήμερα ήταν έξω από το χορό, επειδή δεν έτυχε να έχουν πρόσβαση σε κάθε είδους εξουσία, πολιτική, οικονομική ή μιντιακή.

Όμως, χρέος μας είναι να διαλύσουμε μια για πάντα και κάποιους μύθους, σχετικά με το τι είναι πρόοδος και τι είναι συντήρηση. Και ένας από αυτούς τους μύθους ευδοκίμησε στη χώρα μας, εδώ και πολλά χρόνια.

Ήταν ο μύθος της ευημερίας, διαμέσου των ελλειμμάτων και της προστασίας των βολεμένων συντεχνιών, στο όνομα μιας στρεβλής προσέγγισης στην έννοια της προόδου και της δημιουργίας πλούτου, μέσω της μεταφοράς χρεών στις επόμενες γενιές. Δηλαδή, το να φορτώνουμε στο κράτος όλα τα αιτήματα, αλλά να το θεωρούμε και μαγκιά όταν το κοροϊδεύουμε.

Και στην παγίδα αυτή, έπεσε ακόμα και η παραδοσιακή Αριστερά, που ενώ υπέφερε κάποτε από το συντηρητικό, πελατειακό και αυταρχικό κράτος, σήμερα, γίνεται θιασώτης των πιο αναχρονιστικών και γραφειοκρατικών αντιλήψεων, υπερασπιζόμενη αποδεδειγμένα αποτυχημένες και άδικες πρακτικές, που ταλαιπωρούν τον αδύναμο πολίτη.

Ο μύθος αυτός, όχι μόνο δεν βοήθησε, αλλά εξέθεσε τον πιο πολύτιμο θησαυρό μας, και στην Ελλάδα, αλλά και στην Ευρώπη - το κράτος πρόνοιας, το οποίο βλέπουμε σήμερα να βάλλεται παντού. Παντού βάλλεται το κράτος πρόνοιας.

Η στάση της παραδοσιακής Αριστεράς, όμως, επέτρεψε στη συντήρηση και της Ευρώπης, θα έλεγα, ιδιαίτερα της Ευρώπης, να προπαγανδίζει ότι φταίει το κράτος πρόνοιας, ενώ έφταιγε η διαφθορά, η πελατειακή λογική, η γραφειοκρατία του κράτους, ο συγκεντρωτισμός του κράτους, όπως επαναλαμβάνω παντού στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, όπου κι αν πάω.

Ας αναρωτηθούν, λοιπόν, όλοι αυτοί που μας κατηγορούν: είναι αριστερή πολιτική να κληρονομείς χρέη στα παιδιά σου και στα παιδιά των παιδιών σου, ή να προστατεύεις συντεχνίες και να απαγορεύεις στους νέους να ακολουθήσουν το επάγγελμα που ονειρεύονται, μόνο και μόνο επειδή αυτό είναι κλειστό και προστατευόμενο;

Είναι προοδευτικό, να επιτρέπεις σε κάποιους να βγαίνουν στη σύνταξη από τα 45, σε βάρος όλων των υπολοίπων εργαζομένων, που επωμίζονται τα χρέη των Ασφαλιστικών Ταμείων, ή να νομοθετείς απαράδεκτες φοροαπαλλαγές για ορισμένες κατηγορίες επαγγελματιών, δημοσίων υπαλλήλων ή επιχειρηματιών, ή να μην εκδίδουν αποδείξεις χιλιάδες επιτηδευματίες και να φορολογούνται τεκμαρτά εισοδήματα;

Είναι φιλολαϊκή πολιτική, να δημιουργείς σχέσεις εξάρτησης ανάμεσα στο κράτος και κάποιους επιχειρηματίες, ή ανάμεσα στο κράτος και κάποιες ομάδες αγροτών, μοιράζοντας είτε «θαλασσοδάνεια», είτε επιδοτήσεις χωρίς κανέναν έλεγχο, καμία αξιολόγηση και διαφάνεια;

Είναι επιτέλους αριστερή πολιτική, να πληρώνουν φόρους από το υστέρημά τους οι κάτοικοι της επαρχίας, ώστε να απολαμβάνουν αμοιβές, πολλές φορές, πάνω από 4.000 ευρώ, ορισμένοι εργαζόμενοι σε κάποιες αστικές συγκοινωνίες;

Είναι τέλος αριστερή πολιτική, να εκμεταλλεύεσαι με προκλητικό τρόπο τον ανθρώπινο πόνο εκατοντάδων παράνομων μεταναστών και να προωθείς την ανομία, καταλύοντας πανεπιστημιακές ελευθερίες και παραβιάζοντας κάθε έννοια σεβασμού στο δημόσιο συμφέρον;

Είναι προοδευτική στάση, να επενδύεις για μικροκομματικές σκοπιμότητες στην πόλωση, στη διάρρηξη του κοινωνικού ιστού, στην παραβίαση κάθε έννοιας ευνομίας, που θα γεννήσει αντιδραστικά, αυταρχικά και καταστρεπτικά για τον τόπο αντανακλαστικά;

Έτσι, δημιουργείται μια ανομία, που ξέρουμε τελικά ότι χτυπά τον αδύναμο, ενώ βολεύει τον ισχυρό. Και μάλιστα, την ώρα που αυτή η Κυβέρνηση έχει ήδη βάλει για πρώτη φορά τόσο προοδευτικούς και αποτελεσματικούς κανόνες στην κοινωνική ένταξη των μεταναστών. Την ώρα που, μόλις πριν από λίγες ημέρες, ψηφίσαμε τόσο προοδευτικούς και αποτελεσματικούς κανόνες, για μια νέα πολιτική γύρω από την χορήγηση ασύλου.

Την ώρα που αυτή η Κυβέρνηση ξεδιπλώνει και εφαρμόζει ένα πλήρες σχέδιο κανόνων και δράσεων, που θα μας επιτρέψουν να ελέγξουμε την παράνομη μετανάστευση στα σύνορά μας και να σταματήσουμε το εμπόριο ανθρώπινης ζωής. Την ώρα που αυτή η Κυβέρνηση κάνει ό,τι δεν είχε γίνει εδώ και χρόνια, για να διασφαλιστούν τα ανθρώπινα δικαιώματα και η κοινωνική συνοχή.

Αυτή είναι η πρόοδος, που θεωρούν οι άλλοι; Οι καταλήψεις και η ανομία; Εμείς λέμε «όχι». Αριστερά και πρόοδος, δεν είναι η ανομία, είναι η ευνομία. Αριστερά και πρόοδος, δεν είναι να κάνει ο καθένας ό,τι θέλει. Είναι η εφαρμογή των κανόνων. Βεβαίως, κανόνων δικαιοσύνης, κανόνων παντού. Αριστερά και πρόοδος, δεν είναι να επενδύεις σε μια κοινωνία «μπάχαλο» και να χαίρεσαι με εικόνες καταστροφής και βίας, που τελικά κάνουν και το γύρο του κόσμου.

Αριστερά και πρόοδος, είναι να παλεύεις για μια κοινωνία δικαίου, για μια δίκαιη κοινωνία. Αριστερά και πρόοδος, δεν είναι τα προνόμια για λίγους, είναι τα δικαιώματα για όλους. Αριστερά και πρόοδος, είναι η απόλυτη αφοσίωση στο δημόσιο συμφέρον, στο συμφέρον του πολίτη. Είναι η δημιουργία μιας οικονομίας, που ανοίγει τα φτερά της, λειτουργεί σύμφωνα με κανόνες και δημιουργεί ευκαιρίες για όλους.

Κάθε μεγάλη αλλαγή που προωθούμε, συνδέεται με αυτό το τρίπτυχο: ελπίδα, ασφάλεια, αξιοπρέπεια - ως υποχρέωσή μας προς τον πολίτη.

Δεν ζητάμε μόνο την αλλαγή αντίληψης και νοοτροπίας. Τη συνδέουμε με τις νέες δυνατότητες που ανοίγει για απασχόληση, για ποιότητα στην υγεία, για υψηλή παιδεία, με λιγότερο βάρος για τα νοικοκυριά, σταθερό ασφαλιστικό σύστημα και καλύτερη πρόσβαση στον πολιτισμό και στον αθλητισμό.

Γιατί Αριστερά και πρόοδος, σήμερα, είναι πάνω απ' όλα το τέλος των διακρίσεων. Είναι η ισότητα, είναι τα δικαιώματα. Είναι βεβαίως και οι υποχρεώσεις για όλους τους πολίτες. Δεν ανεχόμαστε να έχουν περισσότερα δικαιώματα κάποιοι ισχυροί, οι συντεχνίες, τα «ρετιρέ», οι βολεμένοι, από τους υπόλοιπους πολίτες, ούτε ανεχόμαστε να πληρώνουν τα «κορόιδα», όπως λέγεται, για τις υποχρεώσεις των αετονύχηδων και των φοροφυγάδων. Ούτε ανεχόμαστε το δίκιο του ισχυρού.

Αυτό σημαίνει ισότητα δικαιωμάτων και υποχρεώσεων. Και ξέρουμε ότι πολλά μικρά και μεγάλα συμφέροντα αντιδρούν. Άλλοτε με δημόσιο τρόπο, άλλοτε με έμμεσο τρόπο. Αλλά δεν κάνουμε πίσω, μπροστά στις αλλαγές. Δεν κάνουμε πίσω μπροστά στις κατεστημένες λογικές, μπροστά στα κατεστημένα.

Θέλουμε ένα κράτος, που δεν θα κληρονομεί χρέη στις επόμενες γενιές, δεν θα φορτώνει τους πολίτες ελλείμματα και δεν θα θυσιάζει το περιβάλλον στο βωμό της άναρχης ανάπτυξης. Η ευημερία μας, δεν μπορεί να διασφαλίζεται εις βάρος των παιδιών μας, του τόπου μας και του δημοσίου συμφέροντος, αγαπητοί συνάδελφοι.

Δεν υποστηρίζουμε, φυσικά, ότι το κράτος θα πρέπει να απέχει από την οικονομία. Ίσα - ίσα, υπερασπιζόμαστε τον εποπτικό ρόλο του στη λειτουργία της αγοράς. Το κράτος, δηλαδή, για εμάς, είναι κοινωνικό, όχι όταν στραγγαλίζει την οικονομία, αλλά όταν προστατεύει τα κοινά από την ιδιωτική εκμετάλλευση. Όταν οριοθετεί δηλαδή την ιδιωτική εκμετάλλευση, ώστε να υπηρετεί πράγματι η αγορά τα κοινά.

Προάσπιση του κοινού: η λέξη «κοινό» είναι και μέσα στις προοδευτικές λέξεις - «social» στα αγγλικά, από τη σοσιαλδημοκρατία, «common», «communa», κομμουνισμός. Τι είναι, όμως, τα κοινά; Είναι το περιβάλλον, είναι τα στρατηγικής σημασίας δίκτυα, είναι η υγεία, είναι η παιδεία, είναι η ασφάλεια, είναι η άμυνα, η πολιτική προστασία. Είναι η κοινοκτημοσύνη του πολιτισμού, της πληροφορίας, της παιδείας, που συσσωρεύεται πια από όλη την ανθρωπότητα στο διαδίκτυο. Είναι η βασική υποδομή για την επικοινωνία και τις μεταφορές. Κοινός τόπος, λοιπόν, πρέπει να είναι η εποπτεία της λειτουργίας της οικονομίας και σε αυτούς τους τομείς. Το κράτος δεν μπορεί παρά να ασκεί εποπτεία, να έχει ισχυρή παρουσία και να παρέχει στήριξη, ανάπτυξη, εγγύηση και ρύθμιση.

Δεν είναι προοδευτικό, κυρίες και κύριοι, το κράτος να έχει εκατοντάδες άχρηστους Οργανισμούς, μόνο και μόνο για να υπηρετεί πελατειακά συμφέροντα, αλλά το λογαριασμό να τον στέλνει στον πολίτη.

Το ερώτημα, λοιπόν, κυρίες και κύριοι, δεν είναι αν θα έχουμε μεγάλο ή μικρό κράτος, αλλά αν θα έχουμε ένα κράτος αποτελεσματικό, το οποίο θα υπηρετεί τον πολίτη. Αγορά και κράτος, να υπηρετούν τον πολίτη. Δεν θα τον καταδυναστεύει, ούτε θα τον κηδεμονεύει. Η πρόοδος και η Αριστερά, αυτή που εμείς ονειρευόμαστε, δεν συγχέει την πρόοδο με τον κρατισμό. Αντίθετα, εφαρμόζει πολιτικές, ώστε να γίνουν διακριτοί οι ρόλοι κράτους και αγοράς και να παταχθούν φαινόμενα άθλιας συναλλαγής μεταξύ των δύο, τελικά, υπέρ των ισχυρών.

Αυτή η μάχη, βεβαίως, δεν κερδίζεται μόνο στην Ελλάδα. Αυτή τη μάχη, τη δίνουμε και μέσω της Σοσιαλιστικής Διεθνούς, και διεθνώς, σε παγκόσμιο επίπεδο. Είναι η Αριστερά των πανανθρώπινων αξιών, της δικαιοσύνης, της ελευθερίας, της αλληλεγγύης. Αυτή είναι η Αριστερά που πρεσβεύουμε και είμαστε περήφανοι γι' αυτό.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, οι εργασίες που πραγματοποιούνται αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη, δεν αποτελούν μια θεωρητική συζήτηση για τη χώρα μας. Δεν συμμετέχουμε σε μια λέσχη συζητήσεων, για αφηρημένες έννοιες, θεωρητικού ενδιαφέροντος.

Συμμετέχουμε με όλες μας τις δυνάμεις, με αυτοπεποίθηση και αξιοπιστία, σε μια διαδικασία, ναι, διεκδίκησης και αλλαγών, τα αποτελέσματα της οποίας αφορούν άμεσα και τη χώρα μας, και τους πολίτες, με πρωτοβουλίες για την ισχυροποίηση της οικονομικής διακυβέρνησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως αυτή για την έκδοση του ευρωομολόγου, ώστε η Ευρώπη να δώσει μία συντονισμένη και μόνιμη απάντηση στις αγορές.

Όπως βέβαια και με την επιμονή μας για τη δημιουργία ενός μόνιμου, ευέλικτου και αποτελεσματικού μηχανισμού στήριξης, που πλέον φαίνεται να γίνεται πράξη. Και η αξιοπιστία μας, ο λόγος μας, τον οποίο πια ακούν και αποτελούμε συνδιαμορφωτές αυτών των εξελίξεων, στηρίζεται σε όσα κάνουμε και έχουμε πετύχει εντός των συνόρων μας.

Δεν θα είχαμε φωνή, αν δεν είχαμε βάλει μπρος τις μεγάλες αλλαγές, αυτές που αλλάζουν το ρου των πραγμάτων, αλλά και την ίδια την εικόνα της χώρας μας. Γι' αυτό, είναι συνδεδεμένη άμεσα η δουλειά που κάνουμε στην Ευρώπη, με αυτά τα οποία αφορούν και στον πολίτη της χώρας μας. Και αυτή η αξιοπιστία μας, είναι ζωτική. Ζωτική, για να μπορούμε να διεκδικούμε αποτελεσματικά και να κερδίζουμε κρίσιμες μάχες, αυτές που δίνουμε εκτός συνόρων - και έχουμε μπροστά μας κρίσιμες μάχες, όπως στα επόμενα Συμβούλια Κορυφής, του Φεβρουαρίου και του Μαρτίου.

Και όπως εξήγησα εκτενώς προχθές, στην προ ημερήσιας διάταξης συζήτηση, η εξωτερική μας πολιτική και όλες μας οι δυνάμεις, είναι αφιερωμένες σε ένα και μοναδικό στόχο: την υπεράσπιση των συμφερόντων της χώρας, την ενδυνάμωση της θέσης της στο σύγχρονο κόσμο, μέσα από μια νέα ταυτότητα, αξιοπιστίας και ποιότητας, προκειμένου να κάνουμε την Ελλάδα και πάλι αυτοδύναμη, ώστε να στηρίζεται στις δικές της και όχι σε δάνειες δυνάμεις.

Αυτή ήταν πάντα η πατριωτική πολιτική του ΠΑΣΟΚ. Αυτό επιβάλλει ο πατριωτισμός μας σήμερα. Όμως, τίποτα δεν θα είχαμε καταφέρει και η χώρα θα είχε βουλιάξει οριστικά, χωρίς την ωριμότητα του Ελληνικού λαού. Ένας λαός, για τον οποίο όλοι μας είμαστε περήφανοι, παρά τα όσα άκουσε και ακούσαμε όλοι μαζί, τους τελευταίους μήνες, για το τι σημαίνει να είσαι Έλληνας ή Ελληνίδα.

Δείξαμε ακριβώς το διαφορετικό, την αποφασιστικότητά μας, τη βούλησή μας. Χωρίς αυτήν, χωρίς να βάλει πλάτη ο πολίτης για να στηρίξει τη χώρα του, το ίδιο του το σπίτι, αυτή την κρίσιμη στιγμή, δεν θα είχαμε τα αποτελέσματα που έχουμε σήμερα.

Η αλήθεια είναι, επίσης, ότι τίποτα δεν θα είχε επιτευχθεί, αν όλοι εμείς δεν είχαμε σταθεί στο ύψος των περιστάσεων. Δηλαδή, όλοι εμείς εδώ, στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ, απέναντι στην ευθύνη που έχουμε προς τους συμπολίτες και τη χώρα μας.

Αυτό αφορά πρωτίστως στους Βουλευτές, τους άμεσα εκλεγμένους εκπροσώπους των πολιτών που, την κρίσιμη ώρα, την πιο κρίσιμη στιγμή στην πρόσφατη ιστορία μας, ήμασταν εκεί, παρόντες, υπεύθυνοι, δείχνοντας ένα άλλο πρόσωπο για την πολιτική ηγεσία της χώρας.

Το τονίζω αυτό. Δείχνοντας ένα άλλο πρόσωπο της πολιτικής για τη χώρα. Και των πολιτικών εκείνων, που δεν φυγομαχούν στα δύσκολα, που δεν το βάζουν στα πόδια, που αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους, που βάζουν πλάτη, που βάζουν το συμφέρον της χώρας, πάνω από το στενό, ατομικό συμφέρον, ή μικροκομματικό συμφέρον τους.

Και αυτό το πετύχαμε μαζί, προχωρώντας και σε μεγάλες τομές, αλλά και λαμβάνοντας, όταν χρειάστηκε, και δυσάρεστες αποφάσεις.

Γι' αυτό, το καθήκον μας, ήταν καθήκον απέναντι στην ιστορία, στη χώρα, στους Έλληνες. Το κάναμε, σε ένα πρωτοφανές για τα κοινοβουλευτικά χρόνια πνεύμα ανοιχτού διαλόγου και καλόπιστης κριτικής, προσπαθώντας να συμβάλουμε όλοι με τις απόψεις μας στις κρίσιμες αποφάσεις που έπρεπε να λάβουμε, συχνά, υπό συνθήκες ασφυκτικής χρονικής πίεσης, πράγματι, που απέρρεαν όμως από την έκτακτη κατάσταση της ίδιας της χώρας.

Ξαφνιάζει πολλούς η καθημερινή μας εσωτερική συζήτηση. Ίσως, ξαφνιάζει ακόμα κι εμάς, γιατί είναι πρωτόγνωρο, γιατί ωριμάζει μια διαφορετική κουλτούρα πολιτικής. Αυτό όμως που μας ενώνει, είναι αυτή η καινούργια αντίληψη πολιτικής. Όπως μας ενώνουν οι κοινές μας αξίες και αρχές. Αλλά το πώς αυτές οι αρχές και αξίες θα υπηρετηθούν καλύτερα, είναι μια καθημερινή αγωνία και αναζήτηση, μέσα από το διάλογο, τη διαβούλευση, την επιστημονική τεκμηρίωση και την πολιτική αξιολόγηση.

Όσο δύσκολη κι αν είναι αυτή η διαδικασία, πρέπει να την εμβαθύνουμε, να την αξιολογήσουμε και, σίγουρα, να την ενισχύσουμε. Είναι η μεγάλη μας δύναμη, και συνοχής, αλλά και αποτελεσματικότητας, διότι τελικά έτσι μπορούμε να πραγματοποιούμε το καλύτερο για τον τόπο. Και δεν έχουμε κανένα κόμπλεξ ή ενοχικό σύνδρομο, αν διαπιστώσουμε τεκμηριωμένα ότι χρειάζονται και διορθωτικές κινήσεις, διότι γνώμονάς μας είναι πάντα το συμφέρον του λαού, και όχι μια αλαζονική κομπορρημοσύνη.

Και τα καταφέρνουμε, καθιερώνοντας παράλληλα νέες διαδικασίες εμβάθυνσης της λειτουργίας του Κοινοβουλίου, για τις οποίες είμαστε περήφανοι. Διαδικασίες που προάγουν και δίνουν στον κοινοβουλευτικό βίο το περιεχόμενο που πρέπει να έχει. Είναι άλλο ένα αυτονόητο, αν θέλετε, που μέχρι τώρα δεν ίσχυε στη χώρα μας.

Δεν φοβόμαστε, ούτε τη Δημοκρατία, ούτε το διάλογο. Είναι δύναμη και για εμάς, και οξυγόνο. Δουλεύουμε ακόμα πιο στενά, Κυβέρνηση και Βουλή. Και όπως ξέρετε, έχω δώσει οδηγίες στους Υπουργούς, για στενή συνεργασία με την Κοινοβουλευτική Ομάδα. Όχι μόνο για την εμπλοκή της Κοινοβουλευτικής μας Ομάδας στα πρώιμα στάδια της προετοιμασίας των νομοσχεδίων, αλλά και στην ανάγκη συζήτησης με την Κοινοβουλευτική Ομάδα, του προγραμματισμού και της πολιτικής του κάθε Υπουργείου. Αυτό ήδη προχωρεί και είναι ένα ακόμα, πολύ θετικό βήμα.

Για πρώτη φορά, γίνεται τόσο σοβαρή και δημιουργική δουλειά. Και θέλουμε οι Βουλευτές να μετέχουν ενεργά στους Κοινοβουλευτικούς Τομείς Εργασίας, να εκφράζουν την άποψή τους και να μη φοβούνται τη διαφορετικότητα, που εμπλουτίζει τις τελικές αποφάσεις. Να επιδιώκουν τη σύνθεση, που μας ενδυναμώνει, ενδυναμώνει τις πολιτικές μας, αλλά και τη στήριξή τους στην ελληνική κοινωνία.

Καλώ την Κοινοβουλευτική Ομάδα, να πάρει και εξωστρεφείς πρωτοβουλίες, για την ανάδειξη του έργου της και του έργου μας στην κοινωνία, αλλά και να συνεργαστεί με φορείς και να μετέχει ενεργά στις διαδικασίες της κοινωνίας μας, παντού, για τη διαμόρφωση καινοτόμων προτάσεων.

Από τη στενή και συλλογική συνεργασία, βγαίνουμε όλοι κερδισμένοι. Αυτό αποδείχθηκε στην πράξη, όποτε είχαμε το χρόνο να το κάνουμε σε βάθος, γιατί η αλήθεια είναι ότι, ο χρόνος αυτός, κάποιες φορές, μας έλειψε. Αλλά το ποτάμι δεν γυρίζει πίσω. Σ' αυτό το δρόμο θα συνεχίσουμε, με μεγάλα βήματα που κάναμε και που αποτελούν κεκτημένα, τα οποία πρέπει να προστατεύσουμε και να ενισχύσουμε.

Κι αν πολλές φορές τα Μέσα Ενημέρωσης αρέσκονται στο να παρουσιάζουν αντιθέσεις, συγκρούσεις, μαχαιρώματα, αίματα, εμείς, από την άλλη, αναδεικνύουμε ένα πραγματικό αποτέλεσμα, ένα θεσμικό αποτέλεσμα, πρωτοφανούς έργου για τη νεώτερη ελληνική ιστορία. Κυρίες και κύριοι, όλοι γνωρίζουμε, όπως λέγαμε και προεκλογικά, ότι τα προβλήματα της οικονομίας μας, δεν ήταν παρά ένα από τα συμπτώματα της ευρύτερης κρίσης. Τα προβλήματα ήταν και είναι βαθύτερα και, όπως έχουμε ξαναπεί, τα ελλείμματα και τα χρέη, δεν είναι παρά η κορυφή του παγόβουνου, το σύμπτωμα μιας πολύ ευρύτερης και βαθιάς κρίσης, που αφορά στο πώς λειτουργούσε το πολιτικό σύστημα και, βεβαίως, η κοινωνία και η οικονομία μας.

Αφετηρία είναι το πολιτικό σύστημα, αυτό που αλλάζουμε από την πρώτη στιγμή, από τη στιγμή που αναλάβαμε τη διακυβέρνηση της χώρας, φέρνοντας κατ' αρχήν ένα άλλο πρότυπο διακυβέρνησης. Ανοιχτές διαδικασίες, διαφάνεια, αξιολόγηση, λογοδοσία παντού. Τέλος στις αποφάσεις που λαμβάνονται εν κρυπτώ, στο σκοτάδι, μακριά από την κοινωνία.

Όπως όλοι γνωρίζουμε, κατατέθηκε το πόρισμα της Εξεταστικής Επιτροπής για τη SIEMENS. Έδωσα ήδη συγκεκριμένες οδηγίες χθες, στο Υπουργικό Συμβούλιο, για τις ενέργειες που η Κυβέρνηση οφείλει να κάνει, τώρα που ένα πολιτειακό όργανο και, μάλιστα, η Βουλή, διαπίστωσε επισήμως φαύλες πρακτικές, στις οποίες είναι αναμεμειγμένη και η εταιρεία αυτή. Προχωρούμε, με όποια μέσα διαθέτουμε και, πάντα, εντός του νόμου και της εύρυθμης λειτουργίας των θεσμών. Είναι βασική μας αρχή και προσωπική μου δέσμευση, η ενίσχυση της διαφάνειας. Φως παντού. Και πήραμε ήδη σοβαρά μέτρα, πρωτόγνωρα για το ελληνικό σύστημα. Γιατί καθήκον μας είναι, να μην επιτρέψουμε θεσμικά, δηλαδή, με τη θεσμική θωράκιση, να ξαναγίνουν παρόμοια σκάνδαλα.

Μαθαίνουμε, ενισχύουμε τους θεσμούς, θωρακίζουμε την Πολιτεία. Θωρακίζουμε την Πολιτεία, και από εσωτερικές, αλλά και από εξωτερικές πιέσεις και συμφέροντα. Διότι αυτό είναι ένα πρόβλημα, όπως είπα και χθες, στο Υπουργικό Συμβούλιο, που δεν αφορά στην ελληνική κοινωνία, αφορά σε μια παγκοσμιοποιημένη οικονομία. Και το ζήτημα της διαφάνειας και της διαφθοράς, είναι ένα ζήτημα παγκόσμιο, όπου οι χώρες που αντέχουν, είναι εκείνες οι χώρες που έχουν ισχυρούς δημοκρατικούς θεσμούς.

Γι' αυτό, μιλάμε για τις μεγάλες θεσμικές αλλαγές, που θεμελιώνουν με οριστικό τρόπο μια διαφορετική λειτουργία του πολιτικού συστήματος.

Θυμίζω τις ήδη καταγεγραμμένες και ψηφισμένες πρωτοβουλίες μας:

Τέλος στο ρουσφέτι στο Δημόσιο. ΑΣΕΠ, αξιοκρατικές προσλήψεις παντού. Το ίδιο και για τις προαγωγές. Δημοσίευση όλων των κυβερνητικών αποφάσεων στο διαδίκτυο. Διαφάνεια, λογοδοσία στην Τοπική Αυτοδιοίκηση με τον «Καλλικράτη». Ενεργοποίηση του ΣΔΟΕ. Εντατική προσπάθεια καταπολέμησης του μαύρου χρήματος. Αυστηρές ποινές για εσφαλμένο «πόθεν έσχες», όπως είναι η δήμευση της περιουσίας. Πρόσθετα εχέγγυα ανεξαρτησίας στη Δικαιοσύνη. Επικείμενη αλλαγή του νόμου Περί Ευθύνης Υπουργών. Και ασφαλώς, με τις Εξεταστικές Επιτροπές, να λάμψει η αλήθεια και να αποδοθεί δικαιοσύνη.

Κάνουμε πράξη μία από τις βασικές προεκλογικές μας δεσμεύσεις, προχωρώντας στην περαιτέρω αναμόρφωση του πολιτικού συστήματος, με βαθιές και ριζικές τομές.

Βασικότερη ίσως προϋπόθεση, αν θέλουμε να μιλάμε για πραγματική αναμόρφωση του κράτους και για την οριστική έξοδο από την πολλαπλή κρίση στην οποία οδηγήθηκε η χώρα, είναι αυτές οι αλλαγές.

Αναμόρφωση του πολιτικού συστήματος, λοιπόν, αντιμετώπιση της απαξίωσης των πολιτικών και της πολιτικής - που, πολλές φορές, δεν είναι και τυχαία αυτή η επίθεση - και ταυτόχρονα, χτύπημα στο μαύρο πολιτικό χρήμα. Εκεί στοχεύουμε.

Στο πλαίσιο αυτό, επιδιώκοντας ειλικρινά τη μεγαλύτερη δυνατή συναίνεση, θα προχωρήσουμε σε ριζικές αλλαγές στα οικονομικά των κομμάτων, στο «πόθεν έσχες» των πολιτικών και, βεβαίως, στον εκλογικό νόμο. Ριζικές αλλαγές, που ήδη κάναμε πράξη άλλωστε στις πρόσφατες εκλογές για την Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Όλα αυτά αλλάζουν το τοπίο και δείχνουν το δρόμο, δείχνουν πού είμαστε. Είμαστε αποφασισμένοι να έχουμε διαφάνεια παντού, ανεξάρτητο έλεγχο, κυρώσεις.

Στην κατεύθυνση αυτή, όσον αφορά τα οικονομικά των κομμάτων και το «πόθεν έσχες» των πολιτικών, η Κυβέρνηση έχει ήδη ξεκινήσει μια νομοθετική πρωτοβουλία, ώστε να προχωρήσει, μετά από εντατική διαβούλευση με τα κόμματα στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας, στη ριζική βελτίωση του ελέγχου των οικονομικών των κομμάτων και των Βουλευτών - πρόκειται για προτάσεις που έχουν έρθει από την Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής.

Επίσης, στην αυστηροποίηση των διοικητικών κυρώσεων σε βάρος κομμάτων και υποψηφίων. Στην αλλαγή των προϋποθέσεων και της διαδικασίας της έκπτωσης από το βουλευτικό αξίωμα.

Στην αλλαγή του τρόπου ελέγχου του «πόθεν έσχες» των πολιτικών από την Επιτροπή Ελέγχου, με την προοπτική, ο έλεγχος αυτός από τη νέα Επιτροπή, να είναι καθολικός, με προσδιορισμό της πηγής προέλευσης κάθε περιουσιακού στοιχείου που έχει αποκτηθεί και με έλεγχο κάθε μεταβολής.

Για τις αλλαγές αυτές, θα αξιοποιηθούν, όπως είπα, οι σχετικές προτάσεις της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής.

Επιπλέον, αλλαγή του τρόπου υπολογισμού, καθώς και αλλαγή των ειδικότερων θεμάτων της σχετικής ρύθμισης για τη χρηματοδότηση των κομμάτων. Αυτό οδηγεί στη μείωση της κρατικής χρηματοδότησης.

Ρύθμιση για τα έσοδα και τις πηγές τους, καθώς και για τις δαπάνες πολιτικών κομμάτων και υποψηφίων Βουλευτών, στην κατεύθυνση του περιορισμού τους και της εξασφάλισης απόλυτης διαφάνειας, χωρίς εξαιρέσεις, περιλαμβανομένης και της ρύθμισης θεμάτων, σχετικών με το δανεισμό των κομμάτων.

Καθιέρωση κανόνων διαχείρισης και δημοσιοποίησης των οικονομικών των κομμάτων και των υποψηφίων Βουλευτών, ώστε να εξασφαλίζεται χρηστή και διαφανής οικονομική διαχείριση. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, μία από τις βασικές προεκλογικές μας δεσμεύσεις ήταν η αλλαγή του εκλογικού νόμου. Θέσαμε, μάλιστα, και αυτό συνέβη για πρώτη φορά, το συγκεκριμένο πλαίσιο που προτείνουμε στην κρίση του Ελληνικού λαού στις εκλογές του 2009, προκειμένου να διαθέτουμε απόλυτη, ρητή και σαφή εντολή στο κρίσιμο αυτό θέμα.

Πυρήνας αυτής της πρότασης, ήταν η εισαγωγή ενός εκλογικού συστήματος, που συνδυάζει μονοεδρικές και περιφερειακές εκλογικές περιφέρειες.

Αυτή είναι η δική μας, μόνιμη και ριζική απάντηση στις τεράστιες Περιφέρειες, που οδήγησαν για χρόνια στη στρέβλωση της Δημοκρατίας, αλλά και στη διακίνηση μαύρου πολιτικού χρήματος.

Και θα είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον να δούμε, πώς θα αντιδράσουν και τα άλλα κόμματα. Στα λόγια, μπορεί να είναι καλοί. Οι πράξεις είναι που μετράνε. Και θα αποδειχθεί στην πράξη, αν όλοι εννοούν όσα λένε για τη διαφάνεια - μακάρι - δηλαδή, την αλλαγή και τη στροφή σε μια πιο ποιοτική Δημοκρατία. Κάτι που θα έπρεπε να ενώνει όλα τα κόμματα, αντί να τα διχάζει.

Γιατί πλέον, με το νόμο που θα φέρουμε, θα διασφαλίσουμε επιτέλους ότι το οικονομικό πλεονέκτημα δεν θα αποτελεί αποφασιστικό παράγοντα εκλογής. Και αυτό μπορεί να συμβεί σε μία όσο το δυνατόν μικρότερη εκλογική περιφέρεια, όπου το κόστος μειώνεται δραματικά. Ας τελειώσουμε με την υποκρισία και ας δώσουμε όλοι μαζί τη μάχη που έρχεται, με το σύστημα αυτό. Εκτός του ότι δίνουμε αποφασιστικό χτύπημα στο μαύρο πολιτικό χρήμα, αναβαθμίζουμε και το ρόλο του Βουλευτή και αλλάζουμε οριστικά το τοπίο της πολιτικής στην Ελλάδα. Και αυτό είναι, αγαπητοί συνάδελφοι, μια ύψιστη υπηρεσία, που έχουμε καθήκον να προσφέρουμε στην πατρίδα μας. Να αλλάξουμε το ρου των πραγμάτων της χώρας, στον ίδιο τον πυρήνα των βασικών δομών και πυλώνων του πολιτεύματός μας.

Κυρίες και κύριοι, κάθε εξουσία πρέπει να είναι ανεξάρτητη. Η διάκριση εξουσιών πρέπει να υπάρχει, πρέπει να επιτελεί η κάθε εξουσία την αποστολή της, πραγματικά, προς όφελος του λαού και των πολιτών. Χωρίς γκρίζες ζώνες, χωρίς αθέμιτες επιρροές, χωρίς υπόγειες διαδρομές που, πολλές φορές, οδηγούν σε υπερσυγκέντρωση ανεξέλεγκτων εξουσιών και, τελικά, αυθαιρεσιών.

Και αυτή η μάχη, η μάχη υπέρ της διαφάνειας και της πάταξης της διαφθοράς, είναι συνεχής. Και αυτό δεν είναι θέμα ηθικολογίας, αλλά λειτουργίας του δημοκρατικού μας συστήματος. Γι' αυτό, θα ήταν μεγάλο λάθος, όπως κάνει η Δεξιά κατά καιρούς, όταν ήταν και στην κυβέρνηση, να προσπαθεί κανείς να χωρίζει σε καλούς και κακούς. Ή ακόμη χειρότερα, όπως άλλοι κάνουν, να λέμε, «όλοι κακοί είναι, όλοι φταίνε».

Όχι, αυτό που έφταιξε ήταν η έλλειψη βούλησης, η έλλειψη πολιτικής βούλησης για να γίνουν αυτές οι αλλαγές, για να συγκρουστούμε με αυτά τα κατεστημένα και τις αντιλήψεις, καθώς και η έλλειψη θεσμών, που θα μας προάσπιζαν στη σύγκρουση αυτή. Και τα δύο αυτά, εμείς τα έχουμε. Έχουμε τη βούληση, αλλά και την εντολή του Ελληνικού λαού, και δημιουργούμε καθημερινά τους θεσμούς, που θωρακίζουν το πολιτικό σύστημα.

Αυτό απαιτεί, βεβαίως, και ένα πεδίο ευρύτερης πολιτειακής συνεργασίας και συνεννόησης μεταξύ των πυλώνων του πολιτεύματος - της εκτελεστικής εξουσίας, της Βουλής, της Δικαιοσύνης. Γιατί το θέμα της διαφάνειας και της πάταξης της διαφθοράς, της ευθύνης και της δικαιοσύνης, είναι πολιτειακά ζητήματα, που υπερβαίνουν τη μία εξουσία και απαιτούν την απαραίτητη συνεργασία.

Θα εγκαινιάσω έναν οργανωμένο διαθεσμιακό πολιτειακό διάλογο, για να πετύχουμε αυτή τη συνεννόηση, που θα αυξήσει την αποτελεσματική δράση μας και τον εκσυγχρονισμό των θεσμών μας, με τη συμβολή όλων των κομμάτων που εκπροσωπούνται στη Βουλή. Πρώτα με τη Δικαιοσύνη, όπως ήδη κάναμε μια πρώτη ιστορική συνάντηση του Υπουργικού Συμβουλίου με την ηγεσία της Δικαιοσύνης.

Χρειαζόμαστε βεβαίως τις προτάσεις της, για την καλύτερη και αποτελεσματικότερη δική της λειτουργία. Τις απόψεις της, την πείρα της, για τον χειρισμό πολιτειακών παθογενειών, για το αν και πώς θα κρίνονται ταχύτερα και δικαιότερα οι υποθέσεις που δηλητηριάζουν τη δημόσια γνώμη, σε μια εποχή, μάλιστα, όπου ο λαός δοκιμάζεται.

Δεν μπορεί, θέματα τα οποία ταλαιπωρούν το δημόσιο βίο για χρόνια, να μένουν ανεξιχνίαστα και, τελικά, χωρίς να αποδίδεται δικαιοσύνη. Δεν μπορούμε να μείνουμε απαθείς και δεν θα μείνουμε. Όλοι οφείλουμε να συμμετάσχουμε σε αυτή τη μεγάλη προσπάθεια. Πρέπει να αντιμετωπιστούν οι αιτίες της αναποτελεσματικής απονομής δικαιοσύνης, ιδίως η βραδυπορία, καθώς και οι αιτίες ανεκτέλεστων ενταλμάτων συλλήψεως, που προκαλούν, σε ειδικές περιπτώσεις και δικαίως, την κοινή γνώμη.

Να δούμε, αν μπορεί και για ποιες υποθέσεις να υπάρξει ταχεία διαδικασία, όπως ήδη έχουμε κάνει, με σημαντικές αλλαγές. Άλλο ένα «fast truck», αν θέλετε, πάντα βεβαίως με δίκαιο τρόπο. Πώς θα πετύχουμε ένα καλύτερο αλληλοέλεγχο μεταξύ των θεσμών, π.χ. ως προς τους ελέγχους του «πόθεν έσχες» δικαστών και πολιτικών.

Πώς θα υπάρξουν θεσμικά αντίβαρα και συνέχεια. Και μέσα στη Βουλή, μετά από τόσα χρόνια, μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα, ότι η εμπειρία των Εξεταστικών Επιτροπών έδειξε πως ο θεσμός δεν είναι επαρκής, παρά τις φιλότιμες προσπάθειες που καταβάλλονται. Οφείλουμε να εξετάσουμε εκ νέου, πώς θα πρέπει να βελτιωθεί, πώς θα πρέπει να εκσυγχρονιστεί η ελεγκτική ικανότητα του Κοινοβουλίου, καθώς και πώς θα ενισχύσουμε και τα μέσα που παρέχονται στο Κοινοβούλιο, για να μπορούν να διερευνούν υποθέσεις.

Κάθε Βουλευτής δεν είναι ειδικός, για να μπορεί να διερευνά υποθέσεις. Χρειάζεται να δούμε και αυτές τις αδυναμίες, για να είμαστε εντάξει και με τους εαυτούς μας, και με τους πολίτες. Και βεβαίως, η Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας, και εδώ με διακομματικό τρόπο, έχει καταθέσει μια σειρά προτάσεων. Αυτές πρέπει να μπουν στο διάλογο.

Τέλος, το εκτελεστικό κομμάτι και η Κυβέρνηση: πρέπει να δούμε πώς θα ενισχύσουμε διακυβερνητικά και πώς θα συντονίσουμε τις ελεγκτικές δραστηριότητες των διαφόρων πολιτειακών οργάνων που, πολλές φορές, δρουν μόνα τους, αποσπασματικά, χωρίς συνέργειες. Προφανώς, με πολύ ισχυρές δικονομικές εγγυήσεις. Και σε αυτό περιλαμβάνεται και η άμεση αναβάθμιση και ενίσχυση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους και ο ιδιαίτερος ρόλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Και βέβαια, είναι αυτονόητο ότι θα εξεταστεί και το θέμα της αναθεωρήσεως του Συντάγματος, σε σχέση με τις παθογένειες, τις οποίες έχουμε επισημάνει. Οι καλοί κανόνες είναι βασικοί. Οι καλές πρακτικές είναι απαραίτητες. Πάνω απ' όλα, πολιτισμικά, να αντιμετωπίζουμε την Πολιτεία μας, όπως την οικογένεια μας. Αυτή είναι η ουσία.

Είναι και θέμα παιδείας και πολιτισμού, που τελικά υπερβαίνει εν τοις πράγμασι νόμους και εξουσίες. Θα ρίξουμε και εκεί το βάρος μας, στην Ελλάδα των αξιών.

Οφείλουμε όλα αυτά να τα αντιμετωπίσουμε κατάματα, με ειλικρίνεια, με πραγματική έγνοια. Και αυτή είναι η εντολή που έχουμε. Αυτό κάνουμε ως Κίνημα, ως Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, θέλω να είμαι απόλυτα σαφής. Παλεύω και παλεύουμε για μια Ελλάδα, όπου κανένας δημοσιογράφος δεν θα παριστάνει το δικαστή, κανένας δικαστής δεν θα συμπεριφέρεται σαν πολιτικός και κανένας πολιτικός δεν θα ξεχνάει ακριβώς ότι υπηρετεί το λαό και μόνο το λαό.

Και πιστεύω ότι, στην τεράστια πλειοψηφία, ο κάθε Βουλευτής, αυτό θέλει να υπηρετεί. Μην ξεχνάμε ότι εμείς είμαστε οι εκλεγμένοι από τον Ελληνικό λαό.

Τα τελευταία χρόνια, κάπου χάσαμε το νήμα μεταξύ των διαφόρων εξουσιών. Μπερδεύτηκαν οι ρόλοι. Έφτασε η ώρα να βάλουμε ένα τέλος. Να κόψουμε τον γόρδιο δεσμό. Δημιουργήθηκε μια κοινωνία συνενοχής, όπου όλοι έφταιγαν για όλα και ποτέ δεν μάθαμε ποιος και γιατί πραγματικά φταίει.

Μια λαϊκίστικη γενίκευση, αυτό ήταν, είναι και θα είναι το καταφύγιο κάθε πραγματικού ενόχου. Μήτρα κάθε συγκάλυψης.

Όχι, δεν είμαστε όλοι ίδιοι, δεν έχουμε όλοι την ίδια ευθύνη. Έχουμε όλοι ευθύνη, αυτό αισθανόμαστε εμείς, ως ΠΑΣΟΚ, απέναντι στον Ελληνικό λαό.

Είμαι περήφανος που, ως Αξιωματική Αντιπολίτευση, ζητήσαμε Εξεταστικές Επιτροπές για κάθε θέμα, που δηλητηρίαζε το δημόσιο βίο. Ακόμα και αν αφορούσε και δικές μας Κυβερνήσεις. Αυτό έδειξε την αφοσίωσή μας στις αρχές μας.

Πόσο περήφανοι είναι σήμερα αυτοί που απέρριπταν συνεχώς τις προτάσεις μας; Εγώ είμαι περήφανος που, ως Κυβέρνηση, εξαντλούμε κάθε περιθώριο για να υπάρξει φως στις υποθέσεις αυτές. Κάνουμε το καθήκον μας και κάνουμε και μια νέα αρχή. Έχουμε τα αποτελέσματα που θα θέλαμε για όλες αυτές τις υποθέσεις; Ίσως, όχι. Αυτό να το δεχτούμε. Αλλά αλλάξαμε κατεύθυνση.

Πόσο περήφανοι είναι σήμερα εκείνοι που έκαναν επί 5,5 χρόνια ό,τι μπορούσαν, για να μη γίνει καμία αρχή; Πόσο περήφανοι είναι αυτοί που πανηγυρίζουν, επειδή τα αδικήματα στελεχών τους παραγράφηκαν; Πόσο περήφανοι είναι αυτοί που έκλεισαν νύχτα τη Βουλή, για να εξασφαλίσουν την παραγραφή; Και πόσο περήφανοι είναι αυτοί, που εξακολουθούν να βλέπουν τη διαφθορά μέσα από κομματικές παρωπίδες;

Ναι, η διαφθορά μπορεί να μην έχει πολιτικό χρώμα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι μας ακουμπά όλους. Η απόσταση που πρέπει να διανύσουμε, βεβαίως, ως κοινωνία, από τη νοοτροπία της ανοχής ή της συγκάλυψης, στη νοοτροπία «όλα στο φως», σαφώς είναι μεγάλη, αλλά εμείς τη διανύουμε και είναι μια επίπονη και δύσκολη προσπάθεια.

Ο δρόμος, όμως, για τη διαφάνεια είναι μονόδρομος. Δεν έχει πισωγυρίσματα. Εμείς κάναμε την αρχή και συνεχίζουμε αταλάντευτα και αλλάζουμε τον τόπο. Δημιουργούμε εκείνο το πλαίσιο, στο οποίο ο Έλληνας μπορεί πια να εμπιστεύεται την Πολιτεία του, μπορεί να εμπιστεύεται τους θεσμούς. Μπορεί να εμπιστεύεται τη χώρα του, να αισθάνεται πραγματικά την αίσθηση του «ανήκειν», ότι είναι δική του η χώρα και δεν είναι ξένος στον τόπο του. Οι μεγάλες αλλαγές στο πολιτικό σύστημα της χώρας εγγυώνται την απαλλαγή από χρόνιες παθογένειες, που συχνά αποτέλεσαν τη ρίζα του κακού για όλα τα άλλα. Εξίσου συστηματικά και με σχέδιο, προχωράμε στις βαθιές αλλαγές σε όλους τους άλλους τομείς.

Υπηρετούμε 5 μεγάλους στόχους, που έχουμε θέσει: να χτίσουμε ένα κράτος στο πλευρό του πολίτη. Να ανοίξουμε νέους δρόμους για την ανάπτυξη στη χώρα μας, αλλάζοντας το ίδιο το αναπτυξιακό μοντέλο, με την πράσινη ανάπτυξη. Να πετύχουμε ένα πραγματικό κοινωνικό κράτος, που στηρίζει τους αδύναμους, όχι μια μαύρη τρύπα, στην οποία χάνονται, προς όφελος των επιτηδείων, τα χρήματα των φορολογουμένων. Μια Ελλάδα, με ισχυρή φωνή παντού στον σύγχρονο κόσμο.

Μετά τα δύσκολα και επώδυνα έκτακτα μέτρα που αναγκαστήκαμε να λάβουμε το 2010, για να αντιμετωπίσουμε τον άμεσο κίνδυνο, ρίχνουμε πια όλο μας το βάρος στην αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτιών, που μας οδήγησαν στην κρίση.

Το 2011, ξεκινάμε με αισιοδοξία. Έχουμε διανύσει μια μεγάλη απόσταση, αλλά δεν έχουμε φτάσει στο τέλος. Είναι ακόμα δύσκολος ο δρόμος. Ο συναγερμός δεν έχει λήξει, αλλά μπορούμε πλέον πιο απερίσπαστοι να προχωρήσουμε όλα εκείνα, για τα οποία δεσμευτήκαμε απέναντι στους Έλληνες πολίτες προεκλογικά.

Γιατί όπως τόνισα και προηγουμένως, παρότι οι συνθήκες είναι πολύ διαφορετικές, παρότι η διαδρομή έχει αλλάξει, τα βαθύτερα αίτια των προβλημάτων είναι αυτά που λέγαμε και πριν τις εκλογές. Και ο προορισμός μας δεν έχει αλλάξει, οι αρχές και οι αξίες που υπηρετούμε είναι ίδιες. Ναι, σε διαφορετικές συνθήκες, αλλά οι αξίες μας είναι αναλλοίωτες.

Δουλεύουμε για τη ριζική αλλαγή της χώρας, για να εγγυηθούμε μια χώρα ευνομίας, ευκαιριών, διαφάνειας, ανάπτυξης και κοινωνικής δικαιοσύνης, κάνοντας τις αλλαγές που, στο παρελθόν, πολύ συζητήσαμε, αλλά ποτέ δεν τολμήσαμε. Σήμερα τολμάμε, προχωράμε προς όφελος της κοινωνίας, υπέρ του πολίτη. Όχι γιατί μας το επέβαλε κάποιος τρίτος, αλλά γιατί αυτό είναι το συμβόλαιό μας με τον Ελληνικό λαό.

Και με το σχέδιό μας, που υλοποιούμε βήμα - βήμα, προχωράμε κάθε μέρα μπροστά, στο δρόμο της εξόδου από την κρίση και στη ριζική αναμόρφωση της χώρας, που αποτελεί εξάλλου προϋπόθεση για την έξοδο από την κρίση.

Μετά το συλλογικό άθλο που πετύχαμε όλοι μαζί οι Έλληνες το 2010, με κόπους και θυσίες, με τις οποίες μπορέσαμε να κρατήσουμε τη χώρα μας όρθια, μπορούμε πια να βλέπουμε το μέλλον με περισσότερη σιγουριά και μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση. Να σπάσουμε αυτό το φαύλο κύκλο της μιζέριας που ανακυκλώνεται, διότι και αυτό αποτελεί μια εθνική ασθένεια.

Μπορούμε, το έχουμε αποδείξει. Και αυτή η παράταξη, το έχει αποδείξει πολλές φορές, γιατί αναγκάστηκε να λάβει μεγάλες ιστορικές ευθύνες. Και εμείς, αναλάβαμε ίσως τη μεγαλύτερη ευθύνη της μεταπολίτευσης, το 2009 και το 2010. Έχουμε αποδείξει και κάτι άλλο, όμως, όχι για την παράταξή μας, αλλά για τη χώρα, ότι ο Ελληνισμός μπορεί. Και αυτό, είναι ένα αισιόδοξο μήνυμα, που πρέπει να εμφυσήσουμε παντού.

Με τη βεβαιότητα ότι, αν παραμείνουμε αταλάντευτα στη γραμμή των μεγάλων αλλαγών, αυτών που αντιμετωπίζουν χρόνια προβλήματα, στο τέλος της διαδρομής, θα έχουμε μια νέα σελίδα ελπίδας για τη χώρα.

Και η Συνδιάσκεψη που οργανώνει το Κίνημά μας, είναι μια μεγάλη ευκαιρία, αφορμή και ανάγκη, για να δώσουμε αυτό το μήνυμα ελπίδας, μέσα από περιφερειακά αναπτυξιακά συνέδρια, που θα αποτυπώσουν και το έργο μας, και το έργο της Κοινοβουλευτικής μας Ομάδας, αλλά και την προοπτική της χώρας μας, ώστε να εγγυηθούμε, μέσα από αυτή τη δουλειά που κάνουμε, θέσεις εργασίας, σωστά σχολεία, πρόνοια για τους αδύναμους, υπηρεσίες εύκολες για τον πολίτη, μέσα από το νέο «Καλλικράτη».

Αγαπητοί συνάδελφοι, πολλά έπρεπε να ειπωθούν σε μια τόσο πυκνή σε γεγονότα εποχή. Αν οι εξελίξεις είναι ραγδαίες, εμείς έχουμε σταθερή πορεία. Ζητάμε και εφαρμόζουμε τα αυτονόητα.

Για τα αυτονόητα, μου έγραψε στο Facebook μια 18χρονη και θέλω να σας τα διαβάσω. Γράφει το εξής: «Είμαι 18 χρονών και, θεωρητικά, μου ανήκει το μέλλον. Μα ποιο μέλλον; Αυτό που μου κλέβουν καθημερινά; Θέλω να πάω στο Πανεπιστήμιο και να ξέρω πως όλοι οι Καθηγητές μου θα με αντιμετωπίσουν με θέρμη, ενδιαφέρον, ισότητα και αξιοκρατία. Πως θα με μαθαίνουν πράγματα και δεν θα με αγνοούν, επειδή δεν ανήκω σε κάποια παράταξη.

Θέλω να μπορώ να βρω δουλειά. Δεν θέλω εκατομμύρια, μια δουλειά που θα με θρέφει και θα με κάνει παράλληλα να νιώθω δημιουργική.

Θέλω να μπορώ να γεννήσω, να κάνω οικογένεια, να μη φοβάμαι αν θα τα βγάζω πέρα. Θέλω να μπορώ να φροντίζω τους γονείς μου όταν μεγαλώσουν, να ξέρω πως οι γιατροί στα Νοσοκομεία μας, θα τους περιποιηθούν, και δεν θα τους περιφρονήσουν, επειδή δεν έχουμε μέσο ή χρήματα.

Θέλω να ξέρω ότι, όταν θα πάω σε μια Υπηρεσία του κράτους, θα μου φερθούν ανθρώπινα και με σεβασμό, όχι απαξιωτικά. Ο συμπολίτης μου, δημόσιος υπάλληλος, θα μου φερθεί με αξιοπρέπεια και δεν θα με ταλαιπωρήσει.

Θέλω, όταν δω κάτι που δεν λειτουργεί, να μπορώ να το καταγγείλω και να ξέρω ότι δεν θα πάει στα σκουπίδια.

Θέλω να βλέπω τον βουλευτή μας στην πλατεία της πόλης μου και να τον σέβομαι, όχι να θέλω να του μιλήσω άσχημα για καθετί που είπε και είναι σωστό, αλλά κάνει ακριβώς το αντίθετο. Θέλω να ξέρω πως έχω μέλλον.

Και από εσάς, δεν ζητώ χάρες, ούτε βοήθεια, δεν ζητώ ρουσφέτι, ούτε δουλειά, ζητώ κανόνες, τους ίδιους για όλους. Αυτό είναι δική σας δουλειά κ. Παπανδρέου, της κυβέρνησής σας, των τριακοσίων μέσα στη Βουλή, όχι δική μου. Η δική μου, είναι να σέβομαι τους κανόνες. Και θα το κάνω. Η δική μου, είναι να ξέρω τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματά μου, ως πολίτης. Και θα το κάνω. Να σέβομαι τον νόμο, να πληρώνω φόρο. Και θα το κάνω. Μπορώ να περιμένω, ακόμα λίγο, αλλά περιμένω αυτό τον κόσμο. Θα περιμένω και θα βοηθώ, όπως μπορώ. Σας ευχαριστώ».

Δεν ζητά κάτι παραπάνω από το αυτονόητο. Την επανάσταση του αυτονόητου κάνουμε, αγαπητοί συνάδελφοι. Μαζί με τους πολίτες. Και θα τα καταφέρουμε.

Σας ευχαριστώ."

* * Δευτερολογία του Πρωθυπουργού και Προέδρου του ΠΑΣΟΚ, Γιώργου Α. Παπανδρέου, στη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του Κινήματος

"Ευχαριστώ τους συναδέλφους για τις παρατηρήσεις τους, τις τοποθετήσεις τους, τις προτάσεις τους και τις θετικές τους προσεγγίσεις. Είναι πάντα μια πολύ χρήσιμη διαδικασία. Ίσως δεν αναφερθώ σε όλες τις πτυχές των απόψεων κάθε βουλευτή, που πήρε το λόγο. Σε μερικά βασικά πράγματα, όμως, θα ήθελα να απαντήσω, ή μάλλον να δώσω μια κατεύθυνση, γιατί είναι μια κοινή προσπάθεια αυτή που κάνουμε.

Πρώτα απ' όλα, αυτό το οποίο έχω διαγνώσει και είναι πολύ λογικό, είναι ότι υπάρχει αγωνία όλων σας, όλων μας, για τη χώρα, όπως και αγωνία για κάθε Περιφέρεια, από την οποία προέρχεστε και την οποία εκπροσωπείτε. Αυτό είναι πολύ λογικό. Είναι θα έλεγα και απαραίτητο, γιατί βρισκόμαστε στην πιο δύσκολη φάση της μεταπολιτευτικής μας ιστορίας. Μην το ξεχάσουμε ποτέ αυτό.

Δεν μιλάμε για κάποιες ομαλές συνθήκες μιας κοινοβουλευτικής περιόδου που έχει κάποια προβλήματα και κάποια πάνε καλά, κάποια πάνε χειρότερα. Εδώ μιλάμε για μια ιστορική στιγμή για τη χώρα μας. Γι' αυτό, κατανοώ απολύτως αυτή σας την αγωνία. Γιατί ή θα κριθούμε - βεβαίως, θα κριθούμε, πρώτα απ' όλα - και αυτή η κρίση, θα είναι μια κρίση που θα διαλύσει την κοινωνία μας, τη συνοχή, την αυτοπεποίθησή μας, την αίσθηση δικαιοσύνης και την ευημερία ή, από την άλλη μεριά, θα είμαστε οι αναμορφωτές της χώρας, κάνοντας πράγματι αυτό που είπα, μια επανάσταση του αυτονόητου.

Γιατί βρισκόμαστε σε μια κρίσιμη καμπή. Και το 2011 είναι μια κρίσιμη καμπή. Μπορεί να ήταν δύσκολο το 2010, αλλά κρίσιμη είναι και η χρονιά του 2011, για να δούμε και τα πιο βαθιά ζητήματα των αλλαγών.

Εγώ πιστεύω ότι μπορούμε να τα καταφέρουμε. Αλλά καταλαβαίνω, επίσης, ότι ο πόνος είναι έντονος και η πολιτική δυσκολία ακόμα πιο δύσκολη σήμερα. Γιατί; Διότι έχουμε τις συνέπειες κάποιων δύσκολων αποφάσεων, αλλά από την άλλη μεριά, δεν έχουμε ακόμα - όσο θα θέλαμε τουλάχιστον - τα θετικά αποτελέσματα των μεγάλων αλλαγών που κάνουμε.

Θέλω να πω, όμως, κάτι πολύ απλό, δεν χρειάζεται να το φιλοσοφήσει κανείς. Όταν σπέρνει κανείς, ο καρπός δεν βγαίνει την επόμενη μέρα. Όταν επενδύει κανείς, οι θέσεις εργασίας δεν εμφανίζονται σε τρεις μέρες. Όταν νομοθετούμε, τα αποτελέσματα δεν βγαίνουν σε ένα μήνα, εκτός από κάποιες, πολύ συγκεκριμένες με τη νέα τεχνολογία δυνατότητες, όπως κάναμε με τη συνταγογράφηση κ.λπ. Όμως, πολλά θέλουν το χρόνο τους. Και όχι μόνο το χρόνο τους, αλλά και το «πότισμά» τους και την εφαρμογή τους.

Άρα, ναι, περνάμε μια δύσκολη στιγμή, όπου έχουμε τα δύσκολα μέτρα, αλλά έχουμε επενδύσει, έχουμε σπείρει και σπέρνουμε και θα έχουμε αποτελέσματα.

Βεβαίως, είναι δύσκολες οι συνθήκες. Βεβαίως, δεν έχουμε τελειώσει τη μάχη των ελλειμμάτων και του χρέους. Πολύ σωστά το είπατε και εσείς - πολλοί το αναφέρατε. Και δίνουμε μάχη και πρέπει να συνεχίσουμε. Αλλά από την άλλη μεριά, αν θέλουμε να φτιάξουμε μια διαφορετική κοινωνία, πρέπει να δούμε τα αίτια.

Και βεβαίως, βασικός στόχος μας είναι η ανάπτυξη. Μια διαφορετική ανάπτυξη, η οποία είναι βιώσιμη, δεν είναι τεχνητή, η οποία είναι ελληνική, έχει ελληνική ταυτότητα και βασίζεται σε δικά μας συγκριτικά πλεονεκτήματα, όχι σε συγκυριακές ευκαιρίες. Βασίζεται στην καλλιέργεια των δικών μας δυνάμεων, όχι απλώς στο πού θα εξασφαλίσουμε ευκαιριακά κάποια βοήθεια.

Πράσινη ανάπτυξη, γιατί σέβεται και τον πολιτισμό μας, και το περιβάλλον μας. Αυτός είναι ο βασικός στόχος. Όμως, για να φτάσουμε σε αυτό το βασικό στόχο, δεν μπορούμε απλώς να πατήσουμε ένα κουμπί και να πούμε «ωραία, να ξεκινήσουμε την ανάπτυξη, ρίξε λεφτά». Λεφτά είχαμε. Πώς διπλασιάστηκε το χρέος, γιατί ουσιαστικά διπλασιάστηκε το χρέος της χώρας μας. Είχαμε ανάπτυξη; Είχαμε ανάπτυξη από το διπλασιασμό του χρέους της χώρας μας; Δεν είχαμε ανάπτυξη. Είχαμε μερική ανάπτυξη ή στρεβλή ανάπτυξη.

Τα προβλήματα της ανεργίας δεν εμφανίστηκαν τώρα. Τα προβλήματα των ανισοτήτων στις Περιφέρειες δεν εμφανίστηκαν τώρα. Τα προβλήματα στον αγροτικό κόσμο δεν εμφανίστηκαν τώρα. Η χαμηλή ανταγωνιστικότητα της οικονομίας μας δεν εμφανίστηκε τώρα. Αυτά είναι τα προβλήματα, τα οποία μας κληροδότησαν ή και εμείς, πολλές φορές, και σε παλαιότερες Κυβερνήσεις, δεν αντιμετωπίσαμε όσο ρηξικέλευθα έπρεπε.

Άρα, λοιπόν, το θέμα είναι ποια ανάπτυξη. Πού θα ρίξουμε τα λεφτά. Και το αναφέρατε και εσείς. Ο Θανάσης Οικονόμου είπε «λάθος στερεότυπα, αλλαγή νοοτροπιών και πρακτικών για την ανάπτυξη». Η Μαρία Θεοχάρη μίλησε για την ανάγκη αναπτυξιακών έργων, για το τραπεζικό σύστημα και την ρευστότητα. Η Χρύσα Αράπογλου, για την καινοτομία και τη διαφοροποίηση των διαφόρων προτύπων ανάπτυξης - πολύ σωστό - σε κάθε περιοχή.

Τι είναι πράσινη ανάπτυξη; Δεν είχαμε. Σε μία άλλη χώρα, θα σας πούνε, ναι, ξέρουμε τι είναι πράσινη ανάπτυξη. Δεν αξιοποιήσαμε αυτό το ενεργειακό - και όχι μόνο - απόθεμα, το οποίο έχει η χώρα μας. Αυτά και πολλά άλλα θα μπορούσε να πει κανείς.

Όπως π.χ. προχθές, στην Θεσσαλονίκη, όπου είπαμε ότι ο νέος αναπτυξιακός νόμος που έχουμε και θα δώσει κατεύθυνση, δεν είναι πανάκεια. Κανένας νόμος και κανένα πρόγραμμα δεν είναι πανάκεια. Αλλά διαπιστώσαμε ότι, όλα αυτά τα προγράμματα επιδοτήσεων κ.λπ., πρώτα απ' όλα, έτσι όπως χρησιμοποιήθηκαν τα χρήματα, δημιούργησαν μεγαλύτερες ανισότητες σε κάποιες περιοχές, όπως στον Έβρο. Δεν μπορούσαμε να συνεχίσουμε με αυτή τη λογική. Με τα χρήματα που δώσαμε, κάθε θέση εργασίας που δημιουργήσαμε, κόστισε περίπου 200 χιλιάδες ευρώ. Πρέπει να κοστίζει κάθε θέση εργασίας 200 χιλιάδες ευρώ; Άρα, δεν αξιοποιήθηκαν σωστά τα χρήματα.

Στην Κρήτη. Η Κρήτη είναι ομορφότατη και αγαπημένη περιοχή. Όμως, αν πάει κανείς σε κάποιες περιοχές της - με εξαιρέσεις, βεβαίως - αν για παράδειγμα, δηλαδή, ερχόμουν εγώ ως εργάτης από την Γερμανία, την Σουηδία, την Αγγλία, υπάρχουν κάποιες περιοχές για τις οποίες θα έλεγα, γιατί να φύγω από τον τόπο μου και να πάω σε αυτή τη γειτονιά μιας πόλης, ή μιας τουριστικής περιοχής της Κρήτης, την οποία έχουμε καταστρέψει; Πλήρως καταστρέψει. Αυτή την ανάπτυξη θέλουμε; Αυτή είναι η ποιότητα;

Στη Θράκη. Η Θράκη έχει τεράστιες δυνατότητες. Ο Έβρος έχει τεράστιες δυνατότητες. Το άνοιγμα στη Βουλγαρία, στη Ρουμανία και στην Τουρκία, είναι ευκαιρία. Βεβαίως, είναι και ένας ανταγωνισμός. Τυχαίνει όμως στην Θράκη και τον Έβρο - βεβαίως, ανάλογα και με τις εξελίξεις - σε ένα μεγάλο βαθμό, οι εξελίξεις να βαίνουν καλώς, τουλάχιστον για τις εμπορικές συναλλαγές με τη γείτονα χώρα, την Τουρκία.

Η μεγαλύτερη πόλη της Ευρώπης είναι στα σύνορα του Έβρου, η Κωνσταντινούπολη, με τεράστιες δυνατότητες εξαγωγών, εμπορικών σχέσεων και τουρισμού.

Άρα, λοιπόν, το θέμα είναι πρώτα απ' όλα ένα διαφορετικό πρότυπο ανάπτυξης. Αυτό διαμορφώνουμε. Πρώτα απ' όλα, για να πιάσουν τόπο τα χρήματα, δεύτερον, για να είναι βιώσιμη αυτή η ανάπτυξη και, τρίτον, για να φέρει και συγκεκριμένα αποτελέσματα, δουλειές, ευημερία και ποιότητα ζωής.

Όπως σωστά είπατε και εσείς, όμως, και είναι ένα ερώτημα του Ελληνικού λαού, «ωραία, αυτά τα χρήματα πού πήγαν και έχουμε τη διαφθορά;». Εδώ θέλω να πω δυο λόγια. Βεβαίως, η διαφθορά είναι μεγάλο αντιαναπτυξιακό στοιχείο. Δεν είναι μόνο θέμα ηθικής. Βεβαίως, είναι και θέμα ηθικής, αλλά έχει πολλές διαστάσεις. Η διαφθορά είναι αντιαναπτυξιακό στοιχείο. Και άδικο, και αντιαναπτυξιακό.

Έχω πει πολλές φορές το παράδειγμα της σύγκρισης χωρών, όπως η Νορβηγία με τη Νιγηρία. Και οι δύο χώρες έχουν τεράστια αποθέματα πετρελαίου. Το θέμα είναι πώς τα αξιοποιείς. Στη μεν Νορβηγία, τα χρήματα πήγαν στα Ασφαλιστικά τους Ταμεία, επένδυσαν τα χρήματά τους σωστά για το κοινό συμφέρον. Στη Νιγηρία, δεν πλούτισε ο λαός, πλούτισε ο Υπουργός. Αυτή είναι η διαφορά. Πολύ απλή. Με τεράστιες ανισότητες.

Και δεύτερον, η επένδυση γιατί να έρθει; Όταν βγαίνω στο εξωτερικό, το έχω πει πολλές φορές, διαπιστώνω κάθε φορά ότι υπάρχουν πάρα πολλοί που ενδιαφέρονται. Και δεν μιλάω μόνο για ξένους, μιλάω και για Έλληνες της Διασποράς, οι οποίοι αγαπούν και πονάνε την Ελλάδα. Λένε, όμως, «γιατί να μπλέξω; Θα πάω εκεί, θα κάνω μια αίτηση για μια άδεια και ξέρω από τι στάδια θα περάσω!».

Και δεν εννοούν μόνο τη γραφειοκρατία, αλλά και λόγω της γραφειοκρατίας, την αδιαφάνεια και την ανασφάλεια, επίσης, που φέρνει όλο αυτό. Το αν εγώ θα βρω μπροστά μου κάποιον, να μου βάλει εμπόδιο εκεί όπου νομίζω ότι μπορώ να επενδύσω, εκεί όπου έχω ένα χρονοδιάγραμμα, διότι θα μου ζητήσει κάτι κάτω από το τραπέζι.

Αλλά βεβαίως, μην πάμε και στο άλλο άκρο, ότι επειδή υπήρξε η μία ή η άλλη υπόθεση, αυτές οι υποθέσεις, συγκεκριμένα, δημιούργησαν το έλλειμμα. Το έλλειμμα δημιουργήθηκε και λόγω πολύ συγκεκριμένων πολιτικών, ή και λόγω έλλειψης πολιτικών από τις προηγούμενες κυβερνήσεις, ιδιαίτερα από την προηγούμενη κυβέρνηση ως προς το πώς διαχειρίστηκε τη χώρα. Όμως, η διαφθορά που υπήρξε σε ανώτατο επίπεδο, και αυτό είναι ένα τεράστιο ζήτημα, η εικόνα της ανομίας σε ανώτατο επίπεδο - και αυτό το έλεγα στον πρώην πρωθυπουργό τακτικά, όταν βρισκόμασταν, όταν με καλούσε και εμένα στο Μαξίμου και συζητούσαμε - έλεγα ότι δεν μπορεί να συνεχιστεί, διότι δίνει ένα παράδειγμα, ένα πρότυπο ανομίας. Γιατί να σεβαστεί ο πολίτης την υποχρέωσή του να πληρώνει φόρους, όταν Υπουργοί βγαίνουν και λένε «εγώ φτιάχνω offshore για τα παιδιά μου». Γιατί;

Άρα, λοιπόν, η διαφθορά είναι ένα βασικό στοιχείο, το οποίο εγώ θέλω να το βάλω και σε αυτή, την αναπτυξιακή βάση. Όπως είναι βεβαίως και η πελατειακή αντίληψη, διότι η πελατειακή αντίληψη ήταν η λογική «βάζουμε χρήματα εδώ, διορίζουμε εκεί». Όχι για την ανάπτυξη, όχι με σχέδιο, όχι με στρατηγική, όχι με γνώμονα το πού θέλουμε να πάμε τη χώρα, αλλά για να ικανοποιήσουμε μια πολύ συγκεκριμένη πίεση. Θα είναι ψηφοθηρική, θα είναι άλλου είδους πίεση; Πάντως, πελατειακή.

Αυτά αλλάζουμε. Αυτοί είναι οι νέοι θεσμοί που μπαίνουν. Και πιστεύω ότι η Συνδιάσκεψη που θα κάνουμε, θα έχει κυρίως - όχι μόνο, βεβαίως - αναπτυξιακό χαρακτήρα, για να προωθήσει τις αλλαγές και τη συμμετοχή του κόσμου, την ενεργή και αισιόδοξη συμμετοχή του κόσμου.

Να κινητοποιήσει τις κοινωνίες και να αξιοποιήσει την Αυτοδιοίκηση, όπως είπε και ο Νίκος Τσιρώνης. Να δούμε τις αρμοδιότητες, τις νέες προτάσεις και να προχωρήσουμε σε ένα άλλο πρότυπο. Μπορούμε να πάμε - και αυτή είναι βασική μας κατεύθυνση - σε μία άλλη αναπτυξιακή πορεία. Αυτό είναι το βασικό.

Πέρα από αυτό, όμως, όπως είπα, για να φτάσουμε στην ανάπτυξη, χρειάζονται και άλλες αλλαγές. Αναφέρθηκα στα θέματα της ευνομίας και της διαφθοράς και θέλω να πω κάποια πράγματα για την ταχύτητα των αλλαγών, πριν μπω σε ορισμένα από τα μεγάλα κεφάλαια των αλλαγών, τα οποία αναφέρατε και εσείς.

Ταχύτητα των αλλαγών. Πρώτα απ' όλα, ξέρετε ότι γίνονται αλλαγές, που είναι πιο γρήγορες, αλλά και περισσότερες όσο ποτέ άλλοτε, στην πρόσφατη μεταπολιτευτική ιστορία της χώρας μας. Ξέρουμε πόσο δύσκολες είναι οι αλλαγές, από τη μια πλευρά και, μάλιστα, ειδικά όταν δεν είναι αλλαγές επιφανειακές, αλλά όταν είναι αλλαγές που χτυπάνε πράγματα στη ρίζα τους.

Από την άλλη, βεβαίως, η δυσκολία των αλλαγών δεν μας επιτρέπει να πούμε ότι δεν θα γίνουν γρήγορα. Πρέπει να γίνουν, και άμεσα. Θέλουμε όμως και τη διαβούλευση. Οι αλλαγές αυτές, όμως, τις οποίες εμείς έχουμε κάθε λόγο και είμαστε αποφασισμένοι να προχωρήσουμε, με τη μεγαλύτερη δυνατή ταχύτητα, έχουν βεβαίως και τις δυνατότητές τους.

Ποιο είναι το εργαλείο των αλλαγών; Καταρχήν, είναι το ίδιο το κράτος. Αναφέρθηκαν πολλοί στο κράτος, η Μαρία Μίχου, ο Σπύρος Μαργέλης, ο Σπύρος Μοσχόπουλος και πολλοί άλλοι.

Υπάρχει όμως στη χώρα μας, και λόγω του συγκεντρωτισμού, και λόγω της πελατειακής νοοτροπίας στην πολιτική, μία αντίληψη ότι «όλα τα περιμένουμε από το κράτος», διότι έτσι μας έμαθαν αν θέλετε, διότι ήταν τόσο συγκεντρωτικό το σύστημα και τόσο πελατειακό, που ήθελε τον πολίτη παθητικό, επαίτη για κάθε δουλειά του.

Το κράτος που έχουμε, όμως, αυτή η Δημόσια Διοίκηση που ζητάμε να κάνει τις αλλαγές, είναι και ένα μέρος του προβλήματος, αν όχι το κύριο μέρος του προβλήματος. Και δεν μιλάω για τον δημόσιο υπάλληλο, γιατί και αυτόν, τον διαπαιδαγωγήσαμε. Πολύ σωστά είπε η Μαρία Μίχου, ότι πρέπει να κάνουμε το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης μήτρα αλλαγών και νέας πολιτικής σκέψης για τον εκσυγχρονισμό της Διοίκησης.

Άρα, λοιπόν, μην περιμένουμε από τους Υπουργούς και Υφυπουργούς, ότι με μία απόφαση θα ανατρέψουν μια Δημόσια Διοίκηση, μια κουλτούρα και μια αντίληψη, από τη μια μέρα στην άλλη.

Εδώ, χρειάζεται και η δική σας βοήθεια, όχι μόνο στον ελεγκτικό ρόλο, που είναι βασικός, αλλά και στο ρόλο της καινοτομίας, των αλλαγών, των προτάσεων, των σκέψεων που, από τη δική σας εμπειρία ως προς τις δυσκολίες που έχει ο πολίτης, μπορείτε να βοηθήσετε στο να προχωρήσουν.

Και νομίζω ότι η Κοινοβουλευτική Ομάδα μπορεί να συμβάλει καθοριστικά προς αυτή την κατεύθυνση, στο να βρούμε δηλαδή το «by pass», όπως λένε πολλοί, τις πιο άμεσες λύσεις, που μπορούν να σπάσουν αυτή τη γραφειοκρατία και να φτιάξουν ένα κράτος, το οποίο θα είναι πράγματι αποτελεσματικό, αλλά θα διέπεται και από αρχές - διαφάνεια, αξιολόγηση, λογοδοσία, διαβούλευση, αλληλεγγύη.

Η ανάγκη ευνομίας είναι, επίσης, προϋπόθεση. Μιλήσαμε για τη διαφθορά, αλλά εγώ θέλω να προσέξουμε και την εύκολη λογική της ισοπέδωσης όλων των πολιτικών και, γενικότερα, του πολιτικού συστήματος. Πρώτα απ' όλα, εμείς τα θέσαμε αυτά τα ζητήματα, αλλά ποτέ δεν τα θέσαμε ισοπεδωτικά. Γιατί αυτό είναι και αβάσιμο, και άδικο, και δημιουργεί και μια νεοφασίζουσα αντίληψη, για αυταρχικές ή βίαιες λύσεις, αλλά και γιατί είναι εύκολο να κρύβονται πολλά συμφέροντα πίσω από μια τέτοια ευκολία - «εσείς φταίτε, οι πολιτικοί». Αυτό το οποίο εμείς φέρνουμε, είναι μια διαφορετική βούληση, που ακριβώς εξυγιαίνει το πολιτικό σύστημα. Και αυτά, δεν τα λέμε τώρα. Δεν τα λέμε τώρα, μετά την κρίση. Τα λέγαμε πολύ πιο πριν.

Πρώτα απ' όλα, θέλω να θυμίσω, γιατί ίσως δεν το θυμούνται όλοι, ότι το 2008, ως Αντιπολίτευση, ουσιαστικά λίγους μήνες μετά τις εκλογές του 2007, έδωσα μια συνέντευξη Τύπου και είπα «πρέπει να πάμε γρήγορα σε εκλογές, αλλά πριν πάμε σε εκλογές, πρέπει να γίνουν Εξεταστικές, να ξεκαθαρίσει ο τόπος, να αποδοθούν οι ευθύνες. Και αφού γίνουν οι Εξεταστικές, να καταθέσουν όλα τα κόμματα τις θεσμικές αλλαγές που πρέπει να γίνουν, για να οχυρωθεί το δημοκρατικό σύστημα από τέτοιες πρακτικές». Το 2008, βλέπαμε τι ερχόταν. Βλέπαμε αυτό το πρόβλημα. Εμείς τα είπαμε αυτά.

Βεβαίως, το σύνθημα «βάλτε κάποιον φυλακή», το ακούω κάθε μέρα, δεν είναι καινούργιο. Πρέπει όμως να πούμε - και σωστά το είπαν αρκετοί Βουλευτές - ότι δεν είμαστε εμείς, αυτοί που βάζουν κυριολεκτικά κάποιον στη φυλακή. Ουσιαστικά αυτά γίνονται μέσω της Δικαιοσύνης. Τιμωρίες, φυλακή, δημεύσεις γίνονται. Γίνονται. Βεβαίως, αυτό το οποίο έχουμε αντιληφθεί και το οποίο έχει αντιληφθεί και ο Ελληνικός λαός, είναι ότι υπάρχουν τεράστιες αντιστάσεις και αδράνειες σε όλο το σύστημα, και σε θεσμούς, που είχαν πολύ εύκολους τρόπους ατιμωρησίας ή αναβολής εκδίκασης ή χίλια δυο άλλα. Αυτά είναι εκείνα, τα οποία επίσης εμείς ερχόμαστε να θεραπεύσουμε.

Εξεταστικές: πρώτα απ' όλα, θεωρώ λάθος να λέγαμε εμείς, και πολύ σωστά ειπώθηκε, να μην ξεκινήσουμε Εξεταστικές, εάν δεν ξέραμε ποια θα ήταν η εκδοχή. Αν θα είχαν παραγραφεί, αν θα υπήρχε ή δεν θα υπήρχε ένοχος ή κάποια παραπομπή ή οτιδήποτε άλλο.

Δεύτερον, έρευνα κομμάτων: γιατί ακούω «δεν γίνεται έρευνα στα κόμματα». Μα, και έγινε, και γίνεται. Και η Δικαιοσύνη έχει την ευθύνη για την έρευνα των κομμάτων. Υπάρχει η έρευνα, οποτεδήποτε.

Τρίτον, πρωτοβουλίες της Κυβέρνησης. Πόθεν έσχες. Ο Νίκος Σαλαγιάννης, ο Δημήτρης Λιντζέρης και άλλοι, είπαν για το πόθεν έσχες για όλους τους Βουλευτές και τους Υπουργούς που πέρασαν. Ακριβώς αυτό δημιουργούμε με το νέο νομοσχέδιο, τη δυνατότητα όλοι να αξιολογηθούν από μια Ανεξάρτητη Αρχή. Βεβαίως, υπάρχει συζήτηση, διαθεσμική, αν θα είναι όλοι δικαστές ή δεν θα είναι κ.λπ. Έγινε συζήτηση και στη Βουλή προχθές, κάπως πρόχειρη, αλλά εν πάση περιπτώσει, τέθηκε το ζήτημα ότι θα γίνει διάλογος με τα κόμματα γύρω από αυτό το θέμα.

Εμείς είμαστε δεσμευμένοι, το έχουμε πει, και με τις προτάσεις που ήρθαν από την Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας. Άρα, ναι, βεβαίως, έλεγχο σε όλα. Πόθεν έσχες. Και παλαιότερα, και σήμερα.

Για τη SIEMENS: Μαρία (Θεοχάρη), εσύ είπες ότι αισθάνεσαι άσχημα, γιατί απολογείσαι. Γιατί να απολογηθούμε; Γιατί να απολογηθούμε, όταν πρώτοι εμείς, μόλις άνοιξε αυτό το θέμα από τα Δικαστήρια της Γερμανίας, αναλάβαμε τις ευθύνες μας; Πρώτοι εμείς κάναμε αυτοκριτική. Πρώτοι εμείς ζητήσαμε άμεση διαλεύκανση και είπαμε να ματώσουμε.

Πρώτοι εμείς διαγράψαμε στελέχη που είχαν σοβαρή εμπλοκή, άμεσα. Πρώτοι εμείς ζητήσαμε Εξεταστικές και κάναμε Εξεταστικές, με όλες τις συνταγματικές δυσκολίες και τα εμπόδια, ιδιαίτερα λόγω του κλεισίματος της Βουλής και της ενδεχόμενης παραγραφής. Και εμείς κινούμε τις διαδικασίες, μόλις είχαμε το πόρισμα, βέβαια - επειδή ρωτήθηκα γιατί δεν το κάναμε πριν. Θέλαμε το πόρισμα, είναι βασικό στοιχείο να υπάρχει ένα πόρισμα, για να μπορούμε να κινήσουμε κι εμείς, ως εκτελεστική εξουσία, διαδικασίες απέναντι στη SIEMENS. Υπενθυμίζω, το είπα και στην ομιλία μου, ποιοι προώθησαν την παραγραφή. Και δεν θα διαφωνήσω με αρκετούς Βουλευτές, που είπαν ότι πολλοί μπορεί να μην περίμεναν ότι εμείς έχουμε το θάρρος να προχωρήσουμε σ' αυτές τις διαδικασίες. Και μπορεί να υπάρχουν πολλά κατεστημένα στη χώρα, που ξέρουν ότι αυτό που κάνουμε, κλείνει το δρόμο από εδώ και πέρα σε πρακτικές, τις οποίες είχαν συνηθίσει και, πιθανώς, να θέλουν να συνεχίσουν. Κλείνει ο δρόμος για τέτοιου είδους πρακτικές. Εμείς θωρακίζουμε το πολιτικό σύστημα και τα χρήματα του Ελληνικού λαού. Σήμερα το κάνουμε, όχι μεθαύριο.

Αλλά δεν είναι μόνο ό,τι κάνουμε τώρα, εδώ και 15 μήνες φέρνουμε νέα πράγματα - είπα μερικά στην ομιλία μου - που είναι επαναστάσεις, είναι επαναστατικές αλλαγές. Όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά και διεθνώς. Το γεγονός ότι όλα είναι στο διαδίκτυο, κάθε ευρώ είναι στο διαδίκτυο, ελάχιστες χώρες, αν υπάρχουν, κάνουν αυτό που κάνουμε εμείς. Ελάχιστες. Είναι πρωτοπορία.

Και βέβαια, υπάρχει ένα χάσμα εμπιστοσύνης, διότι ο κόσμος πονάει, αλλά εμείς πρέπει να είμαστε περήφανοι, διότι εμείς είμαστε η παράταξη, που θα ξαναχτίσει αυτή τη χαμένη εμπιστοσύνη με τον Ελληνικό λαό, σε ό,τι αφορά το αίσθημα δικαίου και την ευνομία. Κι επειδή κάποιοι είπαν για τις πιο δύσκολες στιγμές που περνάει μια Κοινοβουλευτική Ομάδα, να θυμίσω τα λόγια, νομίζω ήταν του Τσόρτσιλ, που είπε: «ζούμε τις χειρότερες των στιγμών, ζούμε τις καλύτερες των στιγμών».

Είναι οι χειρότερες των στιγμών, διότι πράγματι περνάει ο τόπος πολύ δύσκολα, αλλά μπορεί να είναι και οι καλύτερες των στιγμών, διότι θα θεραπεύσουμε χρόνιες ασθένειες και αυτό είναι που εμείς μπορούμε να κάνουμε.

Να πάω στα κοινωνικά: μίλησαν ο Παναγιώτης Κουρουμπλής, η Κατερίνα Περλεπέ, για την ανεργία στην Εύβοια και τη φτώχεια, ο Δημήτρης Τσιρώνης για τους χαμηλοσυνταξιούχους - πολύ σημαντικά θέματα.

Για εμάς, είναι βασικό στοιχείο να μπορούμε, ιδιαίτερα σε αυτή την κρίση, να προστατεύσουμε τους πιο αδύναμους, αλλά και να διαμορφώσουμε ένα νέο σύστημα πρόνοιας, που θα είναι και δίκαιο, και αποτελεσματικό, και που θα αξιοποιεί και αυτό τα χρήματα του Ελληνικού λαού σωστά.

Έχουμε και νέα και ρηξικέλευθα προγράμματα, όπως είναι τα προγράμματα του ΟΑΕΔ, που συνδέονται με τα αναπτυξιακά έργα, αλλά και με την ανεργία. Και ξέρουμε ότι συμπιέζονται και τα μεσαία στρώματα, θα αναφερθώ μετά και σε αυτό. Θα πρότεινα, όμως, πέραν των προγραμμάτων μας, στη διαδικασία αυτή που κάνουμε, να δούμε και το σύστημα πρόνοιας. Γιατί εδώ, χρειάζεται ένας μεγάλος εκσυγχρονισμός και του συστήματος πρόνοιας. Έχω ζήσει σε συστήματα πρόνοιας άλλων χωρών και μπορώ να σας πω ότι το δικό μας δεν είναι σύστημα πρόνοιας. Είναι ένα σύστημα, βεβαίως, που διαμορφώσαμε με κόπο, και οι κοινωνικοί λειτουργοί, και οι άνθρωποι της πρόνοιας, αλλά δεν είναι αποτελεσματικό, πολλές φορές, είναι και αυτό πελατειακό, δεν κοιτάει τις ανάγκες και δημιουργεί προβλήματα και γραφειοκρατίες, ενώ συχνά τα χρήματα πηγαίνουν εκεί όπου δεν θα έπρεπε.

Από τις προτάσεις σας και μέσα από τη διαδικασία του κοινωνικού διαλόγου, θα εξετάσουμε αυτό το σημαντικό ζήτημα, το οποίο θα μπορούσε να είναι και μέρος της συζήτησής μας, ενόψει Συνδιάσκεψης.

Πράγματι, προεκλογικά, όπως είπε ο Παναγιώτης Κουρουμπλής, μιλήσαμε για το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα. Παίρνω αυτή την αφορμή, λοιπόν, για να προτείνω να διαμορφώσουμε εμείς - και να βοηθήσει η Κοινοβουλευτική Ομάδα - μια Χάρτα Κοινωνικών Δικαιωμάτων, που θα εμπεριέχει ακριβώς αυτή την έννοια του ελάχιστου εγγυημένου, όχι εισοδήματος, αλλά των ελάχιστων εγγυημένων συνθηκών διαβίωσης. Βεβαίως, το αν θα μπορέσουμε να το εφαρμόσουμε από την πρώτη μέρα ή όχι, είναι ένα άλλο ζήτημα. Μπορούμε όμως εκεί να στοχεύουμε και εκεί να επενδύουμε, κάθε φορά που υπάρχει η δυνατότητα, κάθε φορά που καλυτερεύει η κατάσταση, κάθε φορά που έχουμε μεγαλύτερη ανάπτυξη.

Να συνδυάσουμε δηλαδή τις μεγάλες αλλαγές που κάνουμε στο σύστημα πρόνοιας, με μια Χάρτα, ένα συμβόλαιο, αν θέλετε, το οποίο θα νομοθετήσουμε και θα συζητήσουμε, βεβαίως, με τους κοινωνικούς εταίρους, ακριβώς για να εγγυηθούμε συνθήκες αξιοπρεπούς διαβίωσης για όλους στη χώρα μας.

Για το μνημόνιο, με βάση τα όσα ειπώθηκαν, δεν ειπώθηκαν πολλά, αλλά έγιναν αναφορές - και σωστά - γύρω από την εντύπωση που υπάρχει. Πρώτα απ' όλα, εμείς έχουμε ένα συνολικό σχέδιο Έκτορα (Νασιώκα), βάσει του προγράμματός μας, που έχει ανακοινωθεί. Έχουμε ένα συνολικό σχέδιο.

Πέρα από τις συμβατικές μας υποχρεώσεις και, δυστυχώς, είχαμε κάποιες συμβατικές υποχρεώσεις απέναντι στους δανειστές μας, στους πιστωτές μας - και πολλά από αυτά πράγματι πόνεσαν όλους μας - είναι η δική μας πολιτική, που ξεδιπλώνεται μέσα σε δύσκολες συνθήκες, βεβαίως. Και αυτή η πολιτική, πολλές φορές, όπως είπα, μπορεί να μην φαίνεται τόσο, όσο φαίνονται τα μέτρα που πονάνε, αλλά αυτή είναι πράγματι μια διαφορετική πολιτική.

Και χρειάζεται να εντείνουμε αυτή την πολιτική. Και χρειάζεται βεβαίως, και στη διαδικασία που θα κάνουμε, την εσωκομματική, να δούμε και σε περιφερειακό, και σε κεντρικό επίπεδο, αν αυτή η στρατηγική, αν αυτός ο Οδικός Χάρτης ανάπτυξης, αλλαγών και τα λοιπά, χρειάζεται αλλαγές, προσθήκες, διορθώσεις ή οτιδήποτε άλλο.

Όμως, θα πω και κάτι άλλο, το οποίο πρέπει να το πούμε, για να είμαστε ειλικρινείς. Πρώτα απ' όλα, για τα προβλήματά μας δεν έφταιξαν ούτε το ΔΝΤ, ούτε η Επιτροπή. Η Επιτροπή είχε κάποιες περισσότερες ευθύνες, για να ελέγξει την προηγούμενη κυβέρνηση - αυτό είναι αλήθεια.

Βεβαίως, υπήρχαν οι διεθνείς συνθήκες, αλλά έχουμε και τα δικά μας προβλήματα. Αυτά πρέπει να λύσουμε.

Και δεύτερον, αυτοί οι άνθρωποι - μπορεί να συμφωνεί ή να διαφωνεί κανείς με τις πολιτικές τους ή οτιδήποτε άλλο - που έρχονται και ελέγχουν ένα πρόγραμμα, δεν έρχονται για το κακό της χώρας. Αυτοί θέλουν - και έχουν αν θέλετε και πολλούς λόγους να το θέλουν - να πάμε καλά, έχουν λόγους να θέλουν την ανάπτυξη της χώρας, να θέλουν την επιτυχία μας. Δεν έρχονται για να μας τιμωρήσουν.

Αλλά αυτό με φέρνει σε ένα άλλο θέμα, που τέθηκε από αρκετούς, γύρω από το τι γίνεται στην Ευρώπη, για το χρέος μας και τα λοιπά. Πρώτα απ' όλα, επειδή πολλοί λένε «ο Υπουργός ταξιδεύει, είναι μέσα, είναι έξω», όπως ξέρετε, τα εθνικά μας θέματα, τα θέματα που αφορούν στην ανεργία, τα θέματα που αφορούν στην κοινωνική δικαιοσύνη, τα θέματα που αφορούν στην ευνομία, δεν είναι πια μόνο θέματα εσωτερικής φύσης.

Το αν π.χ. θα υπάρξουν αποφάσεις για να χτυπήσουμε τους φορολογικούς παραδείσους, αφορά και στην φοροδιαφυγή όλων αυτών των μεγαλόσχημων στη χώρα μας, που μπορούν και βγάζουν τα χρήματά τους έξω. Ναι, και εκεί, ήδη προχωράμε στη διαλεύκανση και στην εξεύρεση ονομάτων. Αλλά ξέρετε ότι η χώρα μας δεν είχε ούτε καν Υπηρεσία για να ασχολείται με αυτό, ούτε καν τις νομικές δυνατότητες ως Δημόσια Διοίκηση, για να ασχοληθεί με τέτοιου είδους ζητήματα.

Θα μου πείτε, είναι νέα φαινόμενα; Όχι και τόσο νέα φαινόμενα. Και αυτό το συζητήσαμε και χθες, στο Υπουργικό Συμβούλιο, όπως και πολλές άλλες αλλαγές που χρειάζονται, για να λειτουργήσει σωστά η μηχανή ενάντια στη φοροδιαφυγή - και ξέρετε ότι η ίδια η μηχανή έχει προβλήματα.

Και εσείς το είπατε, ότι ένας εφοριακός που πηγαίνει σε μια περιοχή και του λέμε «έλεγξε», όταν η σχέση του - για να το πούμε, όπως είπες, «ήπια», Δημήτρη - με αυτούς τους παράγοντες, γιατρούς, επιχειρηματίες κ.λπ., ήταν άλλη, πώς σήμερα θα αλλάξει και θα γίνει σωστός ελεγκτής;

Άρα, λοιπόν, αυτά είναι θέματα, τα οποία, ακριβώς με τις τομές που κάνουμε, προσπαθούμε να θεραπεύσουμε και θα θεραπεύσουμε. Το θέμα είναι να γίνει όσο το δυνατόν πιο γρήγορα. Πολύ σωστά.

Σε ό,τι αφορά όμως την Ευρωπαϊκή Ένωση, και άκουσα προτάσεις, και καλώς, γιατί οι βουλευτές έχουν κάθε δικαίωμα να μιλήσουν και να κάνουν προτάσεις γύρω από το χρέος μας, θέλω να πω ότι δίνουμε μάχες. Οι μάχες είναι μπροστά μας. Γράφονται πάρα πολλά, μην θεωρείτε όμως ότι επειδή γράφτηκαν από εδώ και από εκεί, όλα αυτά είναι δεδομένα, άλλα είναι σωστά και άλλα λάθος.

Όπως, επίσης, και η πολλή κουβέντα η δική μας για το χρέος μας, δημιουργεί μια άλλη εντύπωση, η οποία θέλει προσοχή, γιατί βγαίνει προς τα έξω ότι εμείς τοποθετούμε το πρόβλημά μας εκεί και ότι, αν λυθεί αυτό, δεν υπάρχει κανένα άλλο πρόβλημα στη χώρα μας. Μα, τα χρέη για κάποιο λόγο δημιουργήθηκαν. Δεν δημιουργήθηκαν εκ του μηδενός. Κάποια λάθη έγιναν σε αυτή τη χώρα, για να δημιουργηθούν χρέη. Άρα, λοιπόν, είναι σίγουρο ότι πάρα πολλοί θα έχουν ένα σκεπτικισμό για τις οποιεσδήποτε λύσεις. Ή μάλλον, κάποιοι προσπαθούν να δείξουν ότι, πιθανώς, να μην μπορούμε να αποφύγουμε κάποιες ριζικές αλλαγές στη χώρα μας. Εμείς, όμως, ακριβώς αυτές τις ριζικές αλλαγές επιδιώκουμε και πρέπει να κάνουμε.

Μην φύγουμε, λοιπόν, από τις ριζικές αλλαγές. Βεβαίως, το θέμα της ανάπτυξης, το θέμα της επένδυσης, είναι πολύ σημαντικό και εμείς θέλουμε να υπάρξει αυτό και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Και βεβαίως, υπάρχει η επιστημονική και η οικονομική τεκμηρίωση για όλα αυτά τα θέματα, τα οποία συζητάμε.

Θέλω όμως να πω και κάτι, επειδή μιλάμε για το εξωτερικό. Όπως είπα, δεν είμαστε μόνο στην Ευρώπη, είμαστε σε μια παγκόσμια οικονομία. Η Ευρώπη, όμως, εάν κατανοήσει τι δυνάμεις έχει, θα παίξει καταλυτικό ρόλο στην αλλαγή του παγκόσμιου συστήματος, προς το καλύτερο και το πιο ανθρώπινο, προς τον εξανθρωπισμό της παγκοσμιοποίησης. Δυστυχώς, είμαστε μια Ευρώπη με πολλές συντηρητικές κυβερνήσεις, οι οποίες, πολλές φορές, είναι πολύ πιο δογματικές, από ό,τι νεοφιλελεύθερες αντιλήψεις, ακόμα και από ό,τι παλαιότερες, δεξιές κυβερνήσεις.

Δηλαδή, για να το πω πιο απλά, έχουν μια πολύ μεγάλη εμπιστοσύνη, ότι όλα θα θεραπευτούν μέσω μιας αυτόματης διαδικασίας των διεθνών αγορών. Βεβαίως, αυτό είδαμε ότι δεν ισχύει. Οι παρεμβάσεις μας και το 2008, αλλά και οι παρεμβάσεις, ως Ευρωπαϊκή Ένωση, και πρόσφατα για την Ελλάδα, την Ιρλανδία ή για άλλες χώρες, δείχνουν ότι δεν μπορεί, παρά να υπάρχει η πολιτική επί των αγορών - και όχι το αντίθετο.

Να αξιοποιήσουμε τις αγορές, βεβαίως. Αλλά πρέπει να υπάρχει η πολιτική. Αυτό όμως το απλό, αν θέλετε, δεν είναι τόσο κατανοητό και δεν είναι αυτονόητο σε πάρα πολλούς στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Άρα, δίνουμε και εκεί μάχες.

Αλλά δίνουμε και μάχες σε διεθνές επίπεδο. Διότι και εγώ, και όλοι μας, πολύ σωστά διαμαρτυρόμαστε για μια αδικία που υπάρχει διεθνώς, που βλέπουμε ένα τραπεζικό σύστημα με τεράστιες αμαρτίες, με τα πολύ γνωστά τοξικά ομόλογα, τα οποία βεβαίως πληρώνουν λαοί, συνταξιούχοι και άνεργοι ανά τον κόσμο.

Όπως βεβαίως κι εμείς, με τα δικά μας προβλήματα. Όμως, η οργή αυτή, δεν μπορεί να μας καθορίσει, πρέπει να γίνει δημιουργική δύναμη αλλαγών. Και αυτό το οποίο πρέπει να κάνουμε - και κάνουμε - είναι να στηρίξουμε τις πιο αδύναμες τάξεις, αλλά να στηρίξουμε και τη μεσαία τάξη.

Θέλω να σας πω ότι, από την εμπειρία μου των τελευταίων μηνών, της κρίσης αυτής, βλέπω ότι με τη σημερινή μορφή της παγκοσμιοποίησης, τους ανταγωνισμούς με την Ασία, με τις αναδυόμενες χώρες, δεν πλήττεται μόνο μία χαμηλότερη τάξη στις αναπτυγμένες χώρες, αλλά πλήττεται πια και η μεσαία τάξη.

Εκεί είναι όπου θα υπάρξει μια μεγάλη προσπάθεια συμπίεσης και εκεί είναι όπου εμείς, ως ΠΑΣΟΚ, θα πρέπει να στηρίξουμε, με πρόνοια, με παιδεία, με υγεία, με το κοινωνικό κράτος, το οποίο πρέπει να αναμορφωθεί, ακριβώς τη συνοχή της κοινωνίας, που είναι βεβαίως η ύπαρξη μιας ισχυρής μεσαίας τάξης.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, λοιπόν, δίνουμε μάχες, αλλά παράλληλα, πιστεύω ότι μπορούμε να κερδίσουμε μάχες, όπως έχουμε δείξει. Σε παγκόσμιο επίπεδο, είναι πολλά τα προβλήματα. Και αυτό, δημιουργεί προβλήματα και για το πολιτικό σύστημα σε κάθε χώρα, γιατί είμαστε εθνικά πολιτικά συστήματα κατά βάση, παρότι έχουμε την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Άρα, ο βουλευτής έχει ένα περιθώριο, η κάθε Κυβέρνηση έχει ένα περιθώριο, μέσα σ' αυτό το παγκόσμιο πια σύστημα. Αλλά εν τέλει, αυτό το οποίο εμείς μπορούμε και πρέπει να κάνουμε, είναι να φτιάξουμε τις δικές μας, τις ελληνικές δυνάμεις, αν θέλετε, και να στηριχθούμε, να καλλιεργήσουμε και να αναπτύξουμε τα δικά μας συγκριτικά πλεονεκτήματα.

Αυτό πρέπει να γίνει και για το σήμερα, και για τις όποιες πιθανές εξελίξεις υπάρξουν διεθνώς - μπορεί να είναι καλύτερες, μπορεί όμως να έχουμε και μια ενεργειακή κρίση, μπορεί να έχουμε μια διατροφική κρίση, ήδη διαφαίνεται η τιμή των σιτηρών να ανεβαίνει. Για όλα αυτά τα γεγονότα, εμείς είμαστε υποχρεωμένοι να προετοιμάσουμε την Ελλάδα, για να μην δημιουργηθεί άλλο ένα σοκ, το οποίο μπορεί να είναι επίσης πολύ αρνητικό. Και αυτό κάνουμε.

Τέλος, ευχαριστώ και για τις προτάσεις σας για τη λειτουργία της Κοινοβουλευτικής Ομάδας και της Κυβέρνησης. Πρώτα απ' όλα, είπα και στην ομιλία μου για την ανάγκη και τη θετική λειτουργία της Κοινοβουλευτικής Ομάδας. Χαίρομαι που οι Κοινοβουλευτικοί Τομείς λειτουργούν και διευρυμένα και πιο θετικά, αλλά χρειάζεται ακόμα περισσότερο. Είναι ανάχωμα ο βουλευτής.

Χαίρομαι επίσης - και αυτή είναι η μάχη που δίνετε στις δύσκολες αυτές στιγμές - που βρίσκεστε κοντά στον κόσμο, στα καφενεία, γιατί κι εγώ έχω περάσει δύσκολες κοινοβουλευτικές περιόδους, και ως βουλευτής επαρχίας, και ξέρω τι σημαίνει να βγαίνεις στο καφενείο στο χωριό ή στη γειτονιά, σε μια δύσκολη περίοδο, ως βουλευτής της συμπολίτευσης.

Αλλά αυτό είναι το οξυγόνο μας και είναι ανάγκη να έχουμε αυτή τη συνεχή επαφή, και για την ενημέρωση του κόσμου, του ψηφοφόρου, του πολίτη, αλλά και για να μπορούμε εμείς, να εκφράσουμε αυτές τις αγωνίες, όπως τις εκφράσατε και σήμερα.

Η σχέση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας με την Κυβέρνηση, κάνουμε κάθε τι για να γίνει ακόμα καλύτερη. Διότι εγώ δεν θυμάμαι κυβέρνηση στο παρελθόν, που να μην είχε με την Κοινοβουλευτική Ομάδα παρόμοια ζητήματα. Μπορούμε όμως, πιστεύω, με τις αλλαγές που κάνουμε, και τις θεσμικές αλλαγές, να έχουμε μια πολύ πιο αναβαθμισμένη παρουσία της Κοινοβουλευτικής Ομάδας στις διαδικασίες και διαμόρφωσης πολιτικών, όχι μόνο ελέγχου ή έγκρισης πολιτικών.

Όχι, δεν είναι στρατιωτάκια οι βουλευτές, ούτε είναι αντάρτες, ούτε έχουν να επιλέξουν μεταξύ του να είναι στρατιωτάκια ή αντάρτες. Είναι δημιουργικοί συμμέτοχοι, στην κοινή μας προσπάθεια να εφαρμόσουμε πολιτικές, στο πλαίσιο των αξιών και των αρχών μας. Και αυτή η δημιουργική προσπάθεια, βεβαίως, γίνεται μέσα από τον έντονο διάλογο, αυτή είναι η Δημοκρατία. Και αυτή, είναι μέρος της ιδεολογικής μας ταυτότητας.

Πιστεύω δε, ότι η ενημέρωση του πολίτη θα γίνει όλο και περισσότερο σημαντική, μέσα από την συμμετοχή του «OpenGov». Και όχι μόνον, αλλά όπου υπάρχουν προβλήματα, αυτά πρέπει να τα δούμε και να τα διορθώσουμε, γιατί δεν έχουμε, όπως είπα, ενοχές ή φοβίες για να κάνουμε οποιαδήποτε διορθωτική κίνηση, που βοηθά το δημόσιο συμφέρον.

Και αυτός ο δημοκρατικός διάλογος, πιστεύω ότι πρέπει να ενταθεί σε μια εκστρατεία, ενόψει και της Συνδιάσκεψης που οργανώνουμε τους επόμενους μήνες.

Εγώ θα είμαι κοντά σας, θα είμαι στις Περιφέρειες και θα είμαι ανοιχτός. Σίγουρα, ο προηγούμενος χρόνος ήταν πολύ έντονος από πλευράς χρόνου, αλλά πιστεύω ότι φέτος θα έχουμε περισσότερο χρόνο, για να έχουμε αυτές τις τακτικές επαφές, που είχαμε και πρόσφατα με την ψήφιση του προϋπολογισμού και όχι μόνο, για να μπορούμε να δώσουμε ρόλο και φωνή στον κάθε βουλευτή.

Θέλω να κλείσω, λέγοντας κάτι για την ιδεολογική μας ταυτότητα. Αυτό που κάνουμε, είναι και πατριωτική, αλλά και προοδευτική απόφαση. Και το ΠΑΣΟΚ, πάντα είχε αυτές τις δύο έννοιες μαζί, τον πατριωτικό χαρακτήρα και τον προοδευτικό χαρακτήρα.

Το 2010, ήταν ο πατριωτικός χαρακτήρας που μπήκε μπροστά, ήταν το πρώτο. Τώρα, κάνουμε τις αλλαγές, για να δώσουμε το πράσινο, αν θέλετε, το «ΠΑΣΟΚικό», εκείνο που είναι κοντά στην καρδιά των δικών μας ιδεολογικών πεποιθήσεων.

Είμαστε ένα κόμμα, το οποίο φέρνει αλλαγές και φέρνει την ελπίδα. Και πρέπει να αλλάξουμε και εμείς, διότι δεν γεννιέται ένα άλλο έθνος, εμείς είμαστε που αλλάζουμε. Αλλά το έχουμε αποδείξει και έχουμε δείξει ότι μπορούμε, πράγματι, να είμαστε ένα κόμμα αλλαγών και ελπίδας.

Κλείνω με την προσωπική ευθύνη, διότι κάποιος είπε, ότι «τραβάω το κάρο μόνος». Δεν είμαι μόνος, δεν θα μπορούσα χωρίς όλους εσάς - και δεν μιλάω μόνο για τους Υπουργούς. Δεν θα μπορούσαμε, χωρίς να έχουμε αυτή τη στενή συνεργασία, χωρίς την ευρύτερη στήριξη του Ελληνικού λαού, αλλά και χωρίς την ενημέρωση, βεβαίως, του Ελληνικού λαού, γιατί δεν υπάρχει όσο θα έπρεπε. Και δεν θα μπορέσουμε, χωρίς να αναλάβουμε όλοι ευθύνες για τις αλλαγές.

Εγώ, όπως ξέρετε, είμαι αποφασισμένος και παίρνω τις δύσκολες αποφάσεις. Και θα συνεχίσω να παίρνω δύσκολες αποφάσεις, είτε οι μάχες που δίνουμε είναι εντός της Ελλάδας, είτε εκτός. Να το ξέρετε αυτό. Και νομίζω, ότι το έχω αποδείξει.

Αλλά αυτές δεν αρκούν, η δική μου απόφαση, η δική μου βούληση, η δική μας βούληση. Χρειάζεται να πάμε και να δώσουμε αυτό το ελπιδοφόρο μήνυμα συμμετοχής ολόκληρου του Ελληνικού λαού, να σπάσουμε αυτό τον κύκλο της μιζέριας και της απαισιοδοξίας.

Είμαστε σε ένα καλό δρόμο. Βεβαίως, είναι ένας δύσκολος δρόμος. Είναι ένας δρόμος, όμως, με τον οποίο ξέρουμε πού πάμε. Είναι ένας δρόμος σταθερός και είναι ένας δρόμος, που θα μας πάει σε μια διαφορετική Ελλάδα.

Θα το πιστέψουμε όλοι, θα το πιστέψει ο Ελληνικός λαός και θα τα καταφέρουμε. Ευχαριστώ πολύ."