Αρχική σελίδα Γιώργος Παπανδρέου 29/3/11 Ομιλία στη Συνεδρίαση της Ομάδας ΣκαιΔ στο Ευρωπαϊκό ΚοινοβούλιοΞενοδοχείο "Hilton Athens",


29 Μαρτίου 2011 Ομιλία στη Συνεδρίαση της Ομάδας Σ&Δ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

 

Ξενοδοχείο "Hilton Athens",
Ομιλία του Πρωθυπουργού Γιώργου Α. Παπανδρέου στη Συνεδρίαση της Ομάδας της Συμμαχίας Προοδευτικών και Σοσιαλιστών Δημοκρατών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

"Ευχαριστώ πολύ Martin και σας ευχαριστώ πάλι όλους που βρίσκεστε εδώ και για την αλληλεγγύη που μας δείχνετε σε τόσο δύσκολες στιγμές.

Θα ήθελα να πω κι εγώ δυο λόγια για το «ελληνικό πρόβλημα», που μετά έγινε περιφερειακό πρόβλημα. Κάποιοι μιλούσαν για το πρόβλημα των «PIGS», και είχα πει στη Βαρσοβία ότι ήμασταν υπερήφανοι που ανήκαμε ακριβώς σε μία από τις χώρες «PIGS».

Όλα αυτά, όμως, βρίσκονται στο επίκεντρο κάποιων εκ των σημαντικών θεμάτων που μας απασχολούν στην Ευρώπη, γιατί πρέπει να δούμε ποια πορεία θα ακολουθήσει αυτή η ήπειρος. Χρειάζεται να δούμε πώς μπορούμε να έχουμε μία Ευρώπη, που θα εξασφαλίζει κοινωνική δικαιοσύνη και δημοκρατική διακυβέρνηση, για να είναι σε θέση να αντιμετωπίζει πολλές προκλήσεις, όχι μόνον οικονομικές, αλλά και περιβαλλοντικές, προκλήσεις που έχουν σχέση με τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, με το πώς θα ορίσουμε την ανταγωνιστικότητα, ως προοδευτικό κίνημα, καθώς και με το ποιος θα είναι ο ρόλος μας σε έναν γρήγορα μεταβαλλόμενο κόσμο, όταν βλέπουμε τι γίνεται λίγα χιλιόμετρα πιο κάτω, νότια των συνόρων μας, στην Αίγυπτο, τη Λιβύη και την Τυνησία.

Θα έλεγα ότι, ρόλος μας είναι να εκδημοκρατίσουμε και να εξανθρωπίσουμε τις εθνικές, ευρωπαϊκές και παγκόσμιες οικονομίες και κοινωνίες μας. Και το λέω αυτό, επειδή οι συντηρητικοί δημιουργούν μία σειρά μύθων και χρησιμοποιούν συχνά την Ελλάδα, για να στήσουν αυτούς τους μύθους. Και θα σας πω ποια είναι η δική μου άποψη σχετικά.

Ένας μύθος λέει ότι οι αγορές θα λύσουν τα προβλήματα. Γνωρίζουμε αυτό τον μύθο. Για την Ελλάδα, έλεγαν - και για την Πορτογαλία - ότι αν κάνουμε το σωστό, όλα θα πάνε καλά.

Πρέπει, μάλιστα, να σας πω ότι η Ελλάδα πραγματοποίησε σημαντικότατες αλλαγές. Χρειάστηκε να πάρουμε εξαιρετικά δύσκολες αποφάσεις, γιατί είχαμε τεράστιο χρέος και έλλειμμα, που κληρονομήσαμε από την προηγούμενη κυβέρνηση. Συντάξεις και μισθοί υπέστησαν βίαιες περικοπές. Βρισκόμαστε στο σωστό δρόμο, ως προς τη μείωση των δαπανών. Έγιναν οδυνηρές θυσίες, για να αποφευχθεί η χρεοκοπία, προχωρήσαμε σε επιθετικά προγράμματα δημοσιονομικής εξυγίανσης, μειώνοντας το έλλειμμά μας κατά 6 ποσοστιαίες μονάδες - κανείς δεν πίστευε ότι θα το κατορθώναμε.

Αλλά το να αλλάξει η Ελλάδα, δεν αφορά μόνο στο θέμα του χρέους, αλλά και στη δημιουργία νέων ευκαιριών, στην αντιμετώπιση εδραιωμένων συμφερόντων και στην αξιοποίηση του οικονομικού μας δυναμικού.

Αλλάξαμε το φορολογικό μας σύστημα, για να το καταστήσουμε δικαιότερο και αποδοτικότερο. Θεσπίσαμε δημοσιονομική μεταρρύθμιση, για περιορισμό της σπατάλης και μείωση των δαπανών. Υπάρχει σήμερα πλήρης διαφάνεια, καθώς τα πάντα αναρτώνται στο διαδίκτυο, κάθε δαπάνη εμφανίζεται στο διαδίκτυο. Έγιναν αλλαγές για αποκέντρωση της Κυβέρνησης. Έγιναν μείζονες αλλαγές στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Ανοίξαμε γύρω στα 100 κλειστά επαγγέλματα.

Προσπαθούμε να πατάξουμε τη γραφειοκρατία, έτσι ώστε να έχουμε γρήγορες επενδύσεις.

Αλλάξαμε το συνταξιοδοτικό μας σύστημα, για να γίνει βιώσιμο. Ξεκινήσαμε προγράμματα, που έχουν ως σκοπό, είτε να αξιοποιήσουν τη δημόσια περιουσία, είτε να την ιδιωτικοποιήσουν, από αεροδρόμια και λιμάνια, μέχρι τυχερά παιχνίδια.

Ως αποτέλεσμα όλων αυτών, προβλέπεται ότι η Ελλάδα - και χτυπάω ξύλο - θα είναι μία από τις λίγες χώρες στην Ευρώπη, με πρωτογενές πλεόνασμα το 2012. Και αυτό το λέω, γιατί η Ελλάδα δεν είναι καθόλου φτωχή χώρα. Είναι μια χώρα, η οποία είχε κακή διακυβέρνηση. Γι' αυτό και θεωρώ το ζήτημα της δημοκρατικής διακυβέρνησης τόσο σημαντικό.

Είχαμε κατασπατάληση πόρων, πελατειακές σχέσεις στην πολιτική και όχι αξιοκρατία, προνόμια για τους λίγους, φορολογικές απαλλαγές για τους λίγους. Και φυσικά, η έλλειψη διαφάνειας, αλλά και η διαφθορά, ήταν εκείνα που δημιούργησαν τα προβλήματα εδώ, στην Ελλάδα.

Τα λέω αυτά, επειδή παρ' όλο που κάναμε ό,τι έπρεπε, δεν είδαμε να ανταποκρίνονται οι αγορές, το είπα και στη συνέντευξη Τύπου.

Υπάρχουν αρκετοί λόγοι: πανικός στις αγορές, παρατεταμένη ύφεση, σκληρά μέτρα λιτότητας και, πολλές φορές, οι αγορές θεωρούν ότι αυτά δεν βοηθούν στην ανάπτυξη.

Βλέπουμε, επίσης, ότι ορισμένοι πλίνθοι λείπουν από το οικοδόμημα του κοινού μας νομίσματος. Δεν υπάρχει κοινή και συντονισμένη οικονομική πολιτική. Υπάρχει ανησυχία και ανασφάλεια στις αγορές, «Κασσάνδρες» που προδικάζουν δεινά, ανησυχίες των αγορών για μελλοντικά χρέη ή για τις δυνατότητες ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και έχουμε και τους οίκους αξιολόγησης, που δεν λογοδοτούν σε κανέναν. Όλα αυτά επηρεάζουν την οικονομία και τις προοπτικές μας.

Γι' αυτό, θεωρώ πολύ σημαντικό το γεγονός ότι η Ευρώπη έλαβε την απόφαση - το είπα και νωρίτερα - να επιδείξει αλληλεγγύη, επειδή υπήρχε η εντύπωση ότι κάνουμε πολύ λίγα και πολύ καθυστερημένα.

Αυτό αποδεικνύει πόσο δυνατοί είμαστε. Ο Martin είπε προηγουμένως - και συμφωνώ απόλυτα - ότι δεν είμαστε αδύναμοι. Μπορεί να μην συνειδητοποιούμε τη δύναμή μας. Το έχω πει πολύ συχνά, ακόμα και στο Συμβούλιο: Έχουμε τη δύναμη να κάνουμε τις αλλαγές και μπορούμε να προστατεύσουμε και να αναπτύξουμε τις οικονομίες μας. Απλώς, έχουμε την τάση να δεχόμαστε και να περιμένουμε από τις αγορές να λύσουν όλα τα προβλήματα.

Τελικά, όμως, η Ευρώπη ήταν εκείνη που, επιδεικνύοντας αλληλεγγύη απέναντι στην Ελλάδα, δημιούργησε το μηχανισμό παρέμβασης στις αγορές, προασπίζοντας το κοινό μας μέλλον. Τώρα, κατά πόσον αυτό αρκεί, είναι ένα άλλο θέμα. Μπορούμε, αν θέλετε, να το συζητήσουμε στη διάρκεια των ερωταπαντήσεων.

Ένας δεύτερος, σημαντικός κατά την άποψή μου, μύθος είναι εκείνος που λέει, ότι η κρίση ήταν κρίση χρέους και ελλείμματος στην Ελλάδα. Ποιες ήταν όμως οι υποβόσκουσες αιτίες; Οι υπερβολικές δαπάνες; Η υπερκατανάλωση; Η ασυδοσία; Το κράτος πρόνοιας; Το κράτος πρόνοιας κρύβεται πίσω από τα προβλήματα, αυτό πρέπει να αντιμετωπίσουμε;

Όμως, το χρέος και το έλλειμμα, όπως προανέφερα, ήταν απόρροια κακοδιαχείρισης. Ναι, χρειάστηκε να αναμορφωθεί το συνταξιοδοτικό αλλά, σε τελευταία ανάλυση, το πρόβλημα δεν ήταν η ασυδοσία του κράτους πρόνοιας, δεν ήταν οι συντάξεις ή τα επιδόματα ανεργίας, δεν ήταν η παιδεία ή οι φροντίδες υγείας. Δεν είναι αυτοί οι παράγοντες, που είναι υπαίτιοι για την οικονομική κρίση στην Ευρώπη.

Νομίζω ότι, αν δούμε την κρίση από εκεί όπου ξεκίνησε, τις Ηνωμένες Πολιτείες, θα αντιληφθούμε πως, στις χρηματοπιστωτικές αγορές, δεν υπάρχει διαφάνεια, δεν υπάρχει παρακολούθηση, ενώ με απατηλές διαδικασίες βαθμολογήθηκαν τοξικά ομόλογα με «ΑΑΑ». Αυτές ήταν διεφθαρμένες πρακτικές, που δεν ελέγχονταν και οδήγησαν τις ΗΠΑ και όλη την υφήλιο σε ελεύθερη πτώση και παρ' ολίγο σε βαθειά κρίση, αν δεν είχαν ληφθεί ορισμένα κεϋνσιανά μέτρα, για να τη σταματήσουν.

Τα λέω αυτά, επειδή σε πολλές από τις αναλύσεις που έγιναν γι' αυτή την τόσο σοβαρή ύφεση, συγκρίνοντάς την με τη μεγάλη κρίση της δεκαετίας του ΄30 - και αναφέρομαι στα όσα είπαν ο Bob Reich, πρώην Υπουργός εργασίας των ΗΠΑ, ή οι Joe Stiglitz και Paul Krugman, νομπελίστες - ειπώθηκε ότι το βασικό πρόβλημα, η καρδιά του προβλήματος, ήταν η ανισότητα. Δηλαδή, λόγω ανισότητας, οι κοινωνίες, για να διατηρήσουν ένα ορισμένο βιοτικό επίπεδο, ήταν αναγκασμένες να δανείζονται υπερβολικά, με αποτέλεσμα να δημιουργείται μεγάλο χρέος. Υπάρχει όμως κι ένα βαθύτερο πολιτικό πρόβλημα. Αυτές οι τεράστιες ανισότητες δημιούργησαν και τεράστια ανισότητα εξουσίας, πόνο, έγκλημα, διαφθορά ακόμα και των δημοκρατικών μας θεσμών, λόγω της συγκέντρωσης εξουσιών.

Θα σας δώσω ορισμένες στατιστικές. Υπάρχει ένας ενδιαφέρων συγγραφέας, ο Rothkopf, που έγραψε, μόλις πριν από ένα χρόνο, για τη νέα τάξη που έχει αναδυθεί, την «superclass». Αναφέρει ότι υπάρχουν ουσιαστικά 6.000 άτομα που ελέγχουν τον κόσμο σήμερα και αυτό το ονομάζει «Richistan» - χώρα των πλουσίων - όπου το 10% του παγκόσμιου πληθυσμού κατέχει το 85% του παγκόσμιου πλούτου, το 2% ελέγχει το 50% του παγκόσμιου πλούτου, όπου το ΑΕΠ 60 χωρών ανέρχεται σε πάνω από 50 δις, ενώ υπάρχουν 166 εταιρείες, οι οποίες έχουν ετήσιο όγκο συναλλαγών πάνω από 50 δις. Στις αγορές παραγώγων, στα CDS, μιλάμε για τρισεκατομμύρια.

Τι σημαίνει αυτό; Έρχομαι σε ένα θέμα, το οποίο γνωρίζω ότι πρόσφατα υπήρξε σημαντικό και για το δικό μου κόμμα. Πρόκειται για τη διαφθορά. Η διαφθορά είναι θέμα δεοντολογίας; Προφανώς, είναι και θέμα δεοντολογίας. Είναι όμως περισσότερο θέμα Δημοκρατίας, δύναμης των θεσμών μας απέναντι στη συγκέντρωση πλούτου, εξουσίας και ΜΜΕ στα χέρια λίγων.

Θα σας δώσω ορισμένα παραδείγματα. Ένας συγγραφέας, o Paul Collier, μιλάει για τους φτωχότερους κατοίκους του κόσμου και κάνει μία ενδιαφέρουσα σύγκριση μεταξύ της Νορβηγίας και της Νιγηρίας. Και οι δύο έχουν πετρέλαιο, πολύ πετρέλαιο. Αλλά μας λέει πως, στη μία χώρα, τα έσοδα πηγαίνουν στο κράτος και, στην άλλη, τα έσοδα πηγαίνουν στην τσέπη του Υπουργού.

Τι κρύβεται πίσω από αυτό; Είναι ζήτημα θεσμών και δημοκρατικής διακυβέρνησης. Και το θέμα της δημοκρατικής διακυβέρνησης είναι εξαιρετικά σοβαρό και το διαπιστώνουμε, αν ρίξουμε μια ματιά και δούμε τι γίνεται αυτή τη στιγμή στον μουσουλμανικό, τον αραβικό κόσμο. Εάν ακούσατε τα σλόγκαν στην πλατεία Ταχρίρ στην Αίγυπτο, πριν από λίγες εβδομάδες, θα αντιληφθήκατε ότι δεν αναφέρονταν μόνο στη Δημοκρατία. Έλεγαν «δώστε πίσω τα λεφτά στο λαό».

Είναι προφανές ότι, στις χώρες που δεν έχουν μακρά δημοκρατική παράδοση, οι αδύναμοι θεσμοί εύκολα ελέγχονται από ισχυρά συμφέροντα.

Σήμερα, όμως, ακόμα και στις αναπτυγμένες χώρες, ακόμα και στο δικό μας, αναπτυγμένο κόσμο, έχουμε παρόμοια προβλήματα. Δείτε τι κάνουν τα lobbies στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Jeffrey Sachs έγραψε ένα άρθρο, σήμερα ή χθες, στους Financial Times και είπε: «η διαφορά μεταξύ Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικανών στις ΗΠΑ, είναι πως οι Ρεπουμπλικανοί χρηματοδοτούνται για τις εκλογές από τα πετρελαϊκά συμφέροντα, ενώ οι Δημοκρατικοί από τη Wall Street».

Δεν ξέρω τι είναι προτιμότερο. Αυτό όμως δείχνει τη δύναμη των συμφερόντων, που αντιμετωπίζουμε ως δημοκρατικοί θεσμοί.

Είναι θέμα Δημοκρατίας. Εμείς, οι εκλεγμένοι πολιτικοί, βρισκόμαστε αποδυναμωμένοι σ' αυτή την παγκοσμιοποιημένη οικονομία. Είναι συνεπως κατανοητό να λένε οι νέοι «γιατί δεν παίρνετε εσείς, οι πολιτικοί, τις αποφάσεις;». Επειδή δεν έχουμε τη δύναμη, που πιστεύει ο λαός ότι έχουμε. Η Δημοκρατία υπονομεύεται.

Δεν χρειάζεται δημοκρατική επανάσταση. Χρειάζεται να ενδυναμωθούν οι θεσμοί μας, και πιστεύω ότι αυτό είναι πολύ σημαντικό για την Ευρώπη. Όταν δείξουμε ότι μπορούμε να δουλέψουμε μαζί, ως Ευρωπαϊκή Ένωση, με δημοκρατικό τρόπο, εκφράζοντας τη βούληση του λαού, τότε θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε πολλά προβλήματα.

Αυτό με οδηγεί σ' ένα άλλο πρόβλημα, το οποίο θα συνδέσω και με την ανταγωνιστικότητα, πριν ολοκληρώσω την παρέμβασή μου. Λέει ο κόσμος, ότι τα εισοδήματα και η οικονομία είναι αυτό που είναι, ότι παγκοσμιοποιημένη οικονομία σημαίνει ότι τα εισοδήματα πηγαίνουν από τον αναπτυγμένο κόσμο στον αναπτυσσόμενο, σε αναδυόμενες οικονομίες, που επιζητούν μεγαλύτερο πλούτο, περισσότερες δουλειές, υψηλότερο βιοτικό επίπεδο.

Τελικά, όμως, δεν μπορούν να κάνουν και πολλά σ' έναν κόσμο επίπεδο, από τις αναπτυγμένες, στις αναπτυσσόμενες χώρες ή τις αναδυόμενες αγορές. Πολλά, αν όχι τα περισσότερα χρήματα πηγαίνουν στη «στρατόσφαιρα», στα χέρια των λίγων πλουσίων. Ορισμένα, ναι, πηγαίνουν στους εργάτες, στην Ινδία και την Κίνα. Άλλα, τα παίρνουν από τους εργάτες, στον αναπτυσσόμενο κόσμο.

Τα περισσότερα χρήματα, όμως, σε αυτή την παγκοσμιοποιημένη κοινωνία, πηγαίνουν αλλού, σε μια άλλη διάσταση, σε έναν άλλο κόσμο, που έχει πολύ λίγους κανόνες, ελάχιστη λογοδοσία, καθόλου σύνορα και ελάχιστους φόρους.

Εδώ, δεν μιλάμε για ανταγωνισμό μεταξύ Ασίας, Ευρώπης ή Ηνωμένων Πολιτειών. Ναι, βεβαίως, υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στους λαούς και τη νέα τάξη που διαμορφώνεται, σε παγκοσμιοποιημένο επίπεδο.

Υπάρχει συνεπώς υπερσυγκέντρωση εξουσίας, με τον πλούτο, τα όπλα και την τεχνολογία, να βρίσκονται στα χέρια των λίγων. Για παράδειγμα, η φοροδιαφυγή δεν είναι μόνον ελληνικό πρόβλημα, είναι ευρύτερο. Είναι σίγουρα και ελληνικό.

Μερικοί ισχυρίζονται ότι, ενδεχομένως, στην Ευρώπη, η φοροδιαφυγή να αγγίζει το 1 τρις ευρώ κάθε χρόνο. Εξ ου και η σημασία του απλού μέτρου, που μόλις προτείναμε ως σοσιαλιστές, δηλαδή του φόρου επί των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών. Είχα μια διαμάχη στο Συμβούλιο, πριν από μερικές ημέρες, επειδή μερικά μέλη του Συμβουλίου έλεγαν ότι αυτό μπορεί να γίνει μονάχα σε παγκόσμιο επίπεδο. Αυτό που ισχυρίζονταν δηλαδή, είναι ότι δεν πρόκειται ποτέ να το κάνουμε, επειδή ποτέ δεν πρόκειται να υπάρξει μια παγκόσμια φορολογία, «global tax». Εγώ έλεγα, μαζί με αρκετούς άλλους, ακόμα και συντηρητικούς, «ας αρχίσουμε από την Ευρώπη».

Καταφέραμε να αποσπάσουμε μια εντολή από την Επιτροπή και να έχουμε μια πρόταση, μέχρι το τέλος του καλοκαιριού. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο αγώνας τελείωσε. Αντιθέτως, νομίζω ότι τώρα αρχίζει. Εδώ ακριβώς, ο Martin, o Poul Rasmussen και όλη η Σοσιαλιστική Ομάδα, έπαιξαν πολύ σημαντικό ρόλο στην επίτευξη αυτών των αποφάσεων.

Επιτρέψτε μου, λοιπόν, να πω δυο λόγια για το ζήτημα της ανταγωνιστικότητας. Προσφάτως, καταλήξαμε σε συμφωνία για το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο. Προφανώς, και εμείς, και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, επίσης, βοήθησε, ώστε να ορισθούν οι όροι του Συμφώνου και να μη μοιάζει με κοστούμι, που θα πρέπει να ταιριάζει σε όλα τα μεγέθη και σε όλα τα κράτη. Έτσι, υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί τρόποι, για να δούμε πώς θα αντιμετωπίσουμε με τρόπο συνολικότερο και τη σύγκλιση, και τη δημιουργία θέσεων εργασίας, και την ανάπτυξη ταυτοχρόνως, με σεβασμό των παραδόσεων, και ιδίως αυτής των συλλογικών συμβάσεων, δηλαδή όλων αυτών των ζητημάτων, που θεωρώ ότι έχουν σημασία και τα οποία έχουν υπάρξει αναπόσπαστο κομμάτι του αγώνα που δίνουμε, ως σοσιαλιστές, για την αλλαγή του Ευρωπαϊκού Συμφώνου.

Και βεβαίως, υπάρχει και το ζήτημα, του κατά πόσον όλα αυτά θα πρέπει να ενσωματωθούν στο Σύνταγμα. Και έχουμε πει, επίσης, ότι η κάθε χώρα θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να αποφασίζει μόνη της, για τον τρόπο με τον οποίο θα αντιμετωπίσει το χρέος και τα δικά της ελλείμματα, με τρόπο βιώσιμο και ορθό. Όμως, όλοι μαζί θα πρέπει να προσπαθήσουμε, ώστε το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο και η εφαρμογή του να είναι οπωσδήποτε ευθυγραμμισμένη και με τη Συνθήκη.

Πρέπει να σεβόμαστε τη μέθοδο, το κεκτημένο και τις αρμοδιότητες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και, ασφαλώς, το ρόλο του Κοινοβουλίου. Παρά ταύτα, εδώ, υπάρχει και μια ιδεολογική διαφορά, όπως βλέπουμε επίσης, για μία ακόμη φορά, ότι υπάρχει και μια στροφή, μια τάση οικονομικής μετατόπισης προς την Ασία και τις αναδυόμενες οικονομίες. Πώς μπορούμε, λοιπόν, εμείς να ανταγωνιστούμε τις αναδυόμενες οικονομίες;

Και στο σημείο αυτό, έχω υπ' όψιν δύο αναφορές. Προφανώς, αφενός υπάρχουν οι αναδυόμενες αγορές, οι οποίες φυσικά, λόγω της έλλειψης συλλογικών συμβάσεων, μερικές φορές, ακόμα και δημοκρατικών, απλών δημοκρατικών βασικών θεσμών, περιβαλλοντικής νομοθεσίας, αλλά και λόγω των φθηνών εργατικών, έχουν συγκριτικό πλεονέκτημα. Αυτά όμως μπορεί να είναι συγκριτικά πλεονεκτήματα, αλλά είναι πολύ βραχυπρόθεσμα.

Και το ερώτημα που γεννάται είναι το εξής: είναι άραγε αυτό το πρότυπο, το μοντέλο το οποίο επιθυμούμε να αντιγράψουμε; Αποτελεί αυτό πρότυπο, που οι Ευρωπαίοι θα ήθελαν να εφαρμόσουν; Διότι φρονώ ότι εμείς, οι σοσιαλιστές, είμαστε σαφέστατοι ως προς το συγκεκριμένο θέμα. Δεν είναι αυτό το επιθυμητό πρότυπο. Επιθυμούμε πλέον ένα άλλο μοντέλο. Το μοντέλο που επιθυμούμε δεν βασίζεται στη φθηνή εργασία. Δεν θέλουμε έναν κόσμο που θα βασίζεται στην έλλειψη συλλογικών συμβάσεων, ούτε στην απουσία περιβαλλοντικών μέτρων και προστασίας. Αντιθέτως, εμείς θέλουμε ανταγωνιστικότητα, που θα βασίζεται στην ποιότητα και όχι στην ανισότητα. Μια ανταγωνιστικότητα, που θα βασίζεται στην ποιότητα.

Προ ολίγου, το συζητούσαμε και με τον Martin και συμφωνήσαμε ότι διαθέτουμε μοντέλα, τα οποία είναι βιώσιμα. Και τα έχουμε τα μοντέλα αυτά, υπάρχουν. Υπάρχουν οι βόρειες χώρες, οι οποίες μας έχουν δώσει το σκανδιναβικό μοντέλο, που αν και αυτή τη στιγμή δέχεται πιέσεις από τα παγκόσμια δεδομένα, καταδεικνύει παρ' όλα αυτά, ότι είναι δυνατόν να υπάρξει ανταγωνιστική οικονομία και, παράλληλα, ο υψηλότερος συντελεστής κοινωνικής συνοχής, επενδύοντας όμως ταυτοχρόνως και στην κοινωνική ισότητα και στην ποιότητα. Πρόκειται για το λεγόμενο ποιοτικό συντελεστή «Gini».

Πραγματικά, αυτές οι χώρες έχουν τους πιο ευτυχισμένους ανθρώπους σε ολόκληρο τον κόσμο. Επομένως, γιατί δεν ακολουθούμε αυτό το μοντέλο, και όχι ένα συντηρητικό, νεοφιλελεύθερο πρότυπο; Νομίζω ότι αυτό θα πρέπει να επιδιώξουμε και, μάλιστα, με τρόπο άμεσο και δραστήριο.

Προφανώς, πρέπει να αναπτύξουμε και τις οικονομίες μας. Η ανάπτυξη είναι σημαντική, οι επενδύσεις είναι σημαντικές, η οικονομική ανάπτυξη και οι ρυθμοί της είναι σημαντικά στοιχεία.

Και βεβαίως εμείς, στην Ελλάδα, είμαστε οι πρώτοι που το λέμε. Είπαμε ότι θα πρέπει να τακτοποιήσουμε πρώτα τα του οίκου μας. Και το κάναμε και το κάνουμε, λαμβάνοντας πολύ δύσκολα μέτρα ως προς την εφαρμογή τους, αλλά αναγνωρίζω επίσης ότι υπάρχει ανάγκη ανάπτυξης σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Εάν δεν μπορούμε να ξεκαθαρίσουμε τα πράγματα στο εθνικό επίπεδο, μπορούμε σε ευρωπαϊκό. Μήπως μπορούμε, μέσω των φόρων στις συναλλαγές, μέσω της έκδοσης ευρωομολόγων; Υπάρχουν δυνατότητες. Είναι εκείνες ακριβώς, που προσφέρουν το περιθώριο τα ευρωομόλογα να χρησιμοποιηθούν για μεγάλα έργα. Θέλουμε ενεργειακά δίκτυα. Θέλουμε πράσινη οικονομία. Θέλουμε καινοτόμα και ανταγωνιστική οικονομία, η οποία θα βασίζεται στη γνώση. Θέλουμε υποδομές, ώστε να συνδέεται σε όλο της το φάσμα η ενιαία αγορά, ώστε Κεντρική, Ανατολική και Νότια Ευρώπη, να συνδεθούν με τη Βόρεια και τη Δυτική Ευρώπη και η οικονομία συνολικώς να είναι ισχυρή. Και στο πεδίο αυτό, οι σοσιαλιστές υπήρξαν πρωτοπόροι.

Φτάνω στο συμπέρασμά μου, λοιπόν. Χρειαζόμαστε ένα νέο πρότυπο ανάπτυξης, ένα νέο πρότυπο διακυβέρνησης, ένα νέο μοντέλο συνεργασίας και για την Ευρώπη.

Αντιμετωπίζουμε πολλές προκλήσεις, αλλά μία από τις δυνητικώς μεγαλύτερες είναι η εξής: χωρίς νέο πρότυπο, χωρίς την προοπτική της κοινωνικής δικαιοσύνης και της ισότητας, χωρίς την προοπτική της μεγαλύτερης διαφάνειας και δημοκρατικής διακυβέρνησης, χωρίς την προοπτική της στροφής προς την κατεύθυνση της πράσινης οικονομίας και της πράσινης ανάπτυξης, τότε θα εξακολουθήσουμε να ζούμε σε μία κατάσταση, όπου οι τράπεζες δανείζονται με 1% και δανείζουν με 10%.

Θα πρέπει όλοι μαζί να προσπαθήσουμε. Και η δύναμή μας έγκειται στη δύναμη της ενότητας μεταξύ μας. Πρέπει να εργαστούμε προς την κατεύθυνση της ενότητας των λαών μας. Εμείς, ως σοσιαλιστές, πρέπει περισσότερο από οποιονδήποτε να το κάνουμε αυτό. Βεβαίως, είναι δύσκολο. Υπάρχει μία ελίτ 6.000 ανθρώπων σε όλο τον κόσμο ή μία ελίτ 1.000 ή 500 ανθρώπων στην Ευρώπη, που διαθέτοντας ιδιωτικά αεροσκάφη, μεταβαίνουν από τόπο σε τόπο και συναντώνται μεταξύ τους. Ενδεχομένως, τα πράγματα είναι πιο δύσκολα για εμάς, που προσπαθούμε να οργανώσουμε διασυνοριακά τις κοινωνίες μας, ώστε να συνεργαστούν.

Και βλέπουμε, λόγω των προβλημάτων, μία εσωστρέφεια σε εθνικό επίπεδο, μια πιο ξενοφοβική και εθνικιστική προσέγγιση, η οποία μας υπονομεύει ως σοσιαλιστές. Δεν έχει να κάνει με το εάν συμφωνούμε ή όχι με τη μετανάστευση ή με το πώς την αντιμετωπίζουμε. Εμείς θα πρέπει να δείξουμε αλληλεγγύη, ως άνθρωποι που αντιμετωπίζουμε προβλήματα, τα οποία είναι κοινά. Το πρόβλημα του πυρηνικού αντιδραστήρα στην Ιαπωνία, δεν είναι ιαπωνικό ζήτημα, αλλά θέμα που αφορά σε όλη την ανθρωπότητα. Δεν είναι πρόβλημα μόνο ιαπωνικό ή καθαρά ελληνικό.

Το πρόβλημα της ανόδου της θερμοκρασίας του πλανήτη, η κλιματική αλλαγή είναι κοινό πρόβλημα, που μας αφορά όλους. Η οικονομική κρίση, η χρηματοπιστωτική κρίση, η Δημοκρατία, είναι ζητήματα που μας αφορούν όλους, που ξεπερνούν τα σύνορα και τις εθνοτικές διαχωριστικές γραμμές και, επομένως, δεν είναι δυνατό να αφήσουμε αυτούς που θέλουν να παίξουν το χαρτί της ξενοφοβίας και των εθνοτικών διαφορών, να διαμελίσουν την Ευρώπη και να χωρίσουν τους λαούς της.

Γι' αυτό, όταν είχα μιλήσει στην Πολωνία, κλείνοντας είπα: «ναι, είμαι υπερήφανος που είμαι Ιρλανδός. Είμαι υπερήφανος γιατί είμαι Πορτογάλος, είμαι υπερήφανος γιατί είμαι Ισπανός, είμαι υπερήφανος γιατί είμαι Γερμανός, γιατί είμαι Πολωνός, γιατί είμαι Σουηδός, γιατί είμαι Έλληνας».

Εμείς πρέπει να δείξουμε τι σημαίνει Ευρώπη. Συνεργαζόμενοι, θα καταφέρουμε να αντιπαρέλθουμε όλες τις μείζονες κρίσεις. Έχουμε δύναμη, όσο είμαστε ενωμένοι ως Ε.Ε., και έτσι προσφέρουμε νέο όραμα στους λαούς μας.

Ναι, μπορούμε να αντιμετωπίσουμε την κλιματική αλλαγή. Ναι, μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τη χρηματοπιστωτική κρίση. Ναι, μπορούμε να αντιμετωπίσουμε την ανισότητα. Ναι, μπορούμε να κάνουμε την κοινωνία μας πιο δίκαιη, δημοκρατική, ισότιμη. Ναι, μπορούμε να βοηθήσουμε τα αδέρφια μας στον αραβικό κόσμο, που επίσης επιθυμούν ό,τι και εμείς. Βεβαίως, η Ευρώπη μπορεί να διαδραματίσει μείζονα ρόλο. Και έχει καταδειχθεί ότι η Δημοκρατία δεν είναι θέμα κουλτούρας. Είναι μία βαθιά ανθρώπινη αξία, την οποία επίσης συμμερίζεται ο αραβικός κόσμος.

Είναι κάτι το οποίο είχε χρησιμοποιηθεί από τους συντηρητικούς, οι οποίοι έχουν πει «αυτοί είναι μουσουλμάνοι, τι ξέρουν; Δεν καταλαβαίνουν από αυτά». Ισχυρίστηκαν ότι μόνο οι δικές μας κοινωνίες εκτιμούν τη Δημοκρατία. Αντιθέτως, όλες οι κοινωνίες ξέρουν και γνωρίζουν τη Δημοκρατία.

Πρόκειται για καθολικές, πανανθρώπινες αξίες, για τις οποίες αγωνιζόμαστε όλοι. Αυτός είναι και ο λόγος, για τον οποίο πιστεύω ότι εμείς μπορούμε να κάνουμε τη διαφορά. Έχουμε μπροστά μας έναν πολύ μεγάλο αγώνα, μια μεγάλη μάχη, αν και βρισκόμαστε στην εξουσία σε λίγες χώρες, αυτή τη στιγμή. Μπορούμε να τα καταφέρουμε, όμως. Ας αλλάξουμε, λοιπόν, την Ευρώπη.

Σας ευχαριστώ."